Đảng Cộng sản Ý (Partito Comunista Italiano – PCI) là một chính đảng theo chủ nghĩa Marxist-Leninist, từng giữ vai trò rất quan trọng trong lịch sử hiện đại của nước Ý và phong trào cộng sản ở châu Âu. Được thành lập vào năm 1921 tại Livorno từ sự phân tách khỏi Đảng Xã hội Ý, PCI ngay từ đầu đã chịu ảnh hưởng lớn của Cách mạng Nga và Quốc tế Cộng sản. Trong suốt thời kỳ phát xít Mussolini cầm quyền, Đảng Cộng sản Ý bị đặt ngoài vòng pháp luật, các nhà hoạt động của đảng phải hoạt động bí mật hoặc lưu vong, nổi bật là nhà lý luận Antonio Gramsci. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Đảng Cộng sản Ý dần khẳng định vị thế với tư cách là lực lượng chính trị lớn thứ hai tại Ý, chiếm được lòng tin của tầng lớp lao động bằng những chính sách bảo vệ quyền lợi xã hội, phát triển giáo dục và cải thiện điều kiện sống.

Vào thập niên 1970, Đảng Cộng sản Ý nổi bật với đường lối “chủ nghĩa cộng sản Ý” hay Eurocommunism – thiên về dân chủ, độc lập hơn so với đường lối Liên Xô. Chính sách này hướng tới sự hoà nhập vào đời sống dân chủ đa đảng của nước Ý, hợp tác cùng các đảng phái khác thay vì đối đầu gay gắt như trước. Dưới sự lãnh đạo của Enrico Berlinguer, PCI khẳng định mục tiêu xây dựng xã hội công bằng thông qua con đường nghị trường hòa bình và loại trừ những xu hướng cực đoan. Đảng không chỉ đóng góp tích cực vào cải cách xã hội, mà còn giữ vai trò kiểm soát và cân bằng quyền lực trong nền chính trị Ý. Vai trò của đảng trong các phong trào công nhân và vận động chống chủ nghĩa phát xít, cũng khiến PCI trở thành biểu tượng của ý chí đấu tranh cho dân chủ và bình đẳng xã hội tại nước này.

Tuy nhiên, khi chủ nghĩa cộng sản trên toàn thế giới suy yếu vào cuối thế kỷ XX, đặc biệt là sau sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, PCI cũng phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về lý tưởng và tổ chức. Năm 1991, PCI tuyên bố tự giải thể và trở thành Đảng Dân chủ Cánh tả (Democratici di Sinistra), lựa chọn ngả sang mô hình xã hội dân chủ thay vì duy trì lý thuyết và phương thức hoạt động cộng sản truyền thống. Dù vậy, di sản lịch sử, tư tưởng và ký ức về PCI vẫn còn đọng lại sâu sắc trong đời sống chính trị và văn hoá Ý, góp phần định hình bản sắc của phong trào cánh tả tại quốc gia này cho đến ngày nay.