Lễ hội đua thuyền rồng là một nét văn hóa đặc sắc của nhiều địa phương ven sông, biển tại Việt Nam, được tổ chức định kỳ vào các dịp lễ lớn như Tết Nguyên Đán, Tết Đoan Ngọ hay các ngày hội làng. Trải dài cùng lịch sử dân tộc, lễ hội không chỉ mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu mà còn tạo cơ hội để người dân tụ họp, vui chơi và thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng. Trên mặt nước, những chiếc thuyền rồng được trang trí lộng lẫy, sặc sỡ sắc màu, gợi nhớ hình ảnh linh vật uy nghiêm có công bảo vệ dân làng trước thiên tai và quái vật theo tín ngưỡng dân gian.

Các đội đua đến từ các xã, làng trong khu vực đều tích cực tập luyện chu đáo để chuẩn bị cho ngày hội. Mỗi đội thường gồm khoảng chục người chèo thuyền, phối kết nhịp nhàng dưới tiếng hò reo cổ vũ của bà con dọc hai bên sông. Những trận đua hấp dẫn không chỉ đòi hỏi sức mạnh dẻo dai mà còn đề cao tinh thần đoàn kết và chiến thuật hợp lý. Tiếng trống thúc giục, tiếng sóng vỗ nhẹ vào mạn thuyền tạo nên không khí tưng bừng, náo nhiệt, khiến người xem không khỏi hồi hộp dõi theo từng pha rượt đuổi kịch tính trên mặt nước. Chính nhờ những yếu tố này mà lễ hội đua thuyền rồng luôn để lại dấu ấn khó quên với mọi người tham dự.

Lễ hội không chỉ là dịp để các đội thi phô diễn kỹ năng chèo thuyền và tranh tài, mà còn là thời gian để người dân thư giãn, hưởng thụ bầu không khí mái ấm quê hương. Bên cạnh những cuộc tranh tài trên mặt nước, lễ hội còn có các hoạt động phụ trợ như biểu diễn văn nghệ, ẩm thực truyền thống, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần cho cộng đồng. Đua thuyền rồng thực sự đã trở thành biểu tượng cho sức sống mạnh mẽ và lòng gắn kết của người Việt, đồng thời là minh chứng sinh động về giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo tồn và phát huy qua các thế hệ.