Trào lưu "cá voi xanh" (Blue Whale Challenge) là một hiện tượng mạng nguy hiểm xuất hiện lần đầu tại Nga vào năm 2016, sau đó lan rộng ra nhiều nước khác, trong đó có Việt Nam. Thực chất, đây không phải một trò chơi đúng nghĩa mà là chuỗi thử thách cực đoan, được thiết kế nhằm thao túng tâm lý người trẻ, đặc biệt là những cá nhân đang gặp vấn đề tâm trạng và cô đơn. Người tham gia nhận yêu cầu từ các “người điều khiển” bí ẩn qua mạng xã hội, thực hiện các nhiệm vụ ngày càng khó khăn, thậm chí gây tổn thương bản thân, trong suốt 50 ngày liên tục. Nhiệm vụ cuối cùng, kinh hoàng nhất, là yêu cầu tự sát - bởi đây mới thực sự là mục đích tàn nhẫn của trào lưu này.

Điểm nguy hiểm của trào lưu "cá voi xanh" nằm ở cách nó lôi kéo và kiểm soát thành viên thông qua sự đe dọa, khai thác tâm lý yếu đuối. Các cá nhân vị thành niên dễ bị tác động bởi áp lực đồng trang lứa, sự tò mò, hoặc mong muốn thể hiện mình, dẫn đến việc dễ dàng cuốn vào thử thách mà không lường trước hậu quả. Ngoài việc gây ảnh hưởng tinh thần nghiêm trọng, những thử thách này còn thúc ép các hành vi tự làm tổn thương bản thân, nguy hiểm tới sức khỏe thể chất và kéo theo hậu quả lâu dài trong tâm lý – thậm chí có thể dẫn đến mất mạng. Sự lan truyền trên mạng xã hội khiến độ phủ sóng của trào lưu càng mạnh, khiến phụ huynh và nhà trường khó kiểm soát.

Ở Việt Nam, "cá voi xanh" từng khiến cộng đồng mạng và các cơ quan chức năng lo lắng, đặc biệt trong thời kỳ nhiều bạn trẻ chọn cách sống khép mình, ít chia sẻ cảm xúc. Để phòng tránh và xử lý các hệ lụy do trào lưu này mang lại, cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường tâm lý tích cực và cởi mở giữa cha mẹ, thầy cô, bạn bè để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất ổn ở giới trẻ. Việc chủ động hướng dẫn kiểm soát thông tin trên mạng, hướng dẫn sử dụng mạng xã hội an toàn cũng rất quan trọng. Khi cộng đồng chung tay tạo nên môi trường hỗ trợ, mỗi người trẻ sẽ được bảo vệ tốt hơn trước những trào lưu nguy hại như "cá voi xanh".