Chủ nghĩa Mác là một hệ thống lý luận về kinh tế, chính trị và xã hội do Karl Marx và Friedrich Engels phát triển vào thế kỷ XIX. Chủ nghĩa này tập trung phân tích mối quan hệ giữa các giai cấp trong xã hội, coi lịch sử phát triển của loài người là lịch sử đấu tranh giai cấp. Bằng cách giải thích quá trình phát triển xã hội thông qua phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, chủ nghĩa Mác khẳng định rằng mọi hình thức cấu trúc xã hội đều do các yếu tố kinh tế quyết định và sẽ thay đổi khi phương thức sản xuất thay đổi. Từ đó, chủ nghĩa Mác đưa ra nhận định rằng xã hội tư bản chủ nghĩa sẽ không phải là trạng thái cuối cùng mà sẽ bị thay thế bởi chủ nghĩa cộng sản, nơi quyền sở hữu tư liệu sản xuất sẽ thuộc về toàn xã hội.

Một nội dung quan trọng của chủ nghĩa Mác là phê phán chủ nghĩa tư bản, nhấn mạnh sự bất công và mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản. Chủ nghĩa Mác cho rằng giá trị thặng dư do người lao động tạo ra đã bị giai cấp tư sản chiếm đoạt, dẫn đến sự giàu có tập trung vào tay một nhóm nhỏ, trong khi đa số người lao động phải sống trong điều kiện khó khăn. Chủ nghĩa Mác không chỉ dừng lại ở việc phân tích xã hội mà còn đề xuất một con đường cách mạng nhằm xoá bỏ chế độ bóc lột, xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và tiến bộ hơn. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, chỉ có thông qua việc liên kết, vùng lên làm cách mạng của giai cấp công nhân mới có thể mang lại sự giải phóng thật sự cho xã hội.

chủ nghĩa Mác không chỉ ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều phong trào cách mạng, mà còn đặt nền móng lý luận cho chủ nghĩa xã hội hiện đại. Các hệ thống xã hội dựa trên chủ nghĩa Mác đều lấy nguyên tắc "làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu" làm định hướng cho sự phát triển kinh tế và tổ chức xã hội. Dù phải đối mặt với nhiều tranh cãi và biến đổi qua thực tiễn ở các nước khác nhau, những ý tưởng cốt lõi của chủ nghĩa Mác như bình đẳng xã hội, phản ánh hiện thực khách quan và thúc đẩy tiến bộ xã hội vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu và phong trào xã hội trên toàn thế giới.