Lãnh tụ tối cao Iran là vị trí lãnh đạo quyền lực nhất trong hệ thống chính trị Cộng hòa Hồi giáo Iran. Vị trí này được thành lập sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, nhằm thay thế chế độ quân chủ của quốc vương và đặt giáo luật lên trên thế quyền. Theo Hiến pháp Iran, Lãnh tụ tối cao có quyền lực tuyệt đối đối với quyền hành pháp, lập pháp và tư pháp, cũng như kiểm soát trực tiếp các lực lượng vũ trang và truyền thông quốc gia. Hiện tại, Đại giáo chủ Ali Khamenei giữ vị trí này từ năm 1989 đến nay, kế nhiệm Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini – người sáng lập nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Nhiệm kỳ của Lãnh tụ tối cao không giới hạn về thời gian, chỉ có thể kết thúc bằng cái chết hoặc bị Hội đồng Chuyên gia phế truất nếu bị cho là không còn đủ năng lực hay vi phạm nghiêm trọng giáo lý.
Vai trò của Lãnh tụ tối cao được xác định là trung tâm và định hướng cho toàn bộ đời sống chính trị, tôn giáo và xã hội của Iran. Ông không chỉ là nhà lãnh đạo tinh thần cấp cao nhất mà còn là chỉ huy tối cao của lực lượng quân sự và an ninh, có quyền bổ nhiệm các quan chức cấp cao như lãnh đạo tư pháp, tổng tư lệnh quân đội và người đứng đầu đài truyền hình quốc gia. Trên thực tế, Lãnh tụ tối cao đóng vai trò điều phối các chính sách đối nội, đối ngoại và duy trì sự thống nhất trong hàng ngũ lãnh đạo quốc gia, bảo vệ đường lối cách mạng Hồi giáo. Mọi hoạt động của chính phủ và các tổ chức đều phải phù hợp với chỉ thị của Lãnh tụ tối cao, do đó vị trí này có ảnh hưởng sâu rộng đến tất cả các lĩnh vực quan trọng nhất của đất nước.
Việc lựa chọn và bổ nhiệm Lãnh tụ tối cao thuộc thẩm quyền của Hội đồng Chuyên gia – một hội đồng gồm các học giả Hồi giáo có nhiệm vụ giám sát và đánh giá năng lực Lãnh tụ tối cao định kỳ. Tiêu chuẩn để trở thành Lãnh tụ tối cao bao gồm hiểu biết uyên bác về giáo luật Hồi giáo, khả năng lãnh đạo chính trị và nhận được sự tín nhiệm của cộng đồng tôn giáo. Vai trò này góp phần duy trì mô hình “Velayat-e Faqih”, tức “sự giám hộ của giáo luật”, đặc trưng cho thể chế chính trị duy nhất trên thế giới mà lãnh tụ tôn giáo đóng vai trò thượng quyền trước mọi cơ quan dân sự hay quân sự. Chính vì vậy, Lãnh tụ tối cao thường là biểu tượng cho sự ổn định, liên tục của cách mạng Hồi giáo và trật tự xã hội ở Iran.
Từ khóa: tiền nhân là gì
Thể loại: Tài chính