Chủ nghĩa Mác - Lênin, thường gọi ngắn gọn là “Mác - Lênin”, là hệ tư tưởng chính trị và kinh tế do Karl Marx, Friedrich Engels khởi xướng và Vladimir Ilyich Lenin phát triển, đóng vai trò nền tảng trong lý luận và thực tiễn của phong trào cộng sản quốc tế. Chủ nghĩa Mác đề cập đến các quan điểm về lịch sử nhân loại qua lăng kính đấu tranh giai cấp, cho rằng sự phát triển xã hội là kết quả xung đột giữa các tầng lớp, đặc biệt là giữa giai cấp tư sản và vô sản. Marx và Engels xây dựng lý thuyết giá trị thặng dư, phân tích cơ chế vận hành của chủ nghĩa tư bản, đề xuất con đường quá độ sang chủ nghĩa xã hội, nơi sở hữu tư liệu sản xuất thuộc về toàn xã hội, xóa bỏ áp bức bóc lột.

Vladimir Lenin vận dụng và phát triển lý luận của Marx và Engels trong điều kiện thực tiễn nước Nga đầu thế kỷ XX. Ông bổ sung thêm các yếu tố như vai trò của Đảng cộng sản mang tính tiền phong, lý luận về cách mạng vô sản diễn ra ở các quốc gia có trình độ phát triển kinh tế khác nhau, về nhà nước chuyên chính vô sản, cũng như việc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thực tế. Lenin nhấn mạnh việc phát triển chiến lược, sách lược cách mạng phù hợp tình hình từng quốc gia, gắn liền với việc mở rộng tranh thủ lực lượng xã hội rộng rãi bên ngoài tầng lớp công nhân. Nhờ đó, Mác - Lênin trở thành kim chỉ nam cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế xuyên suốt thế kỷ XX.

Đối với Việt Nam, chủ nghĩa Mác - Lênin được xem là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam trong đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, giúp định hướng xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trải qua các giai đoạn lịch sử, tư tưởng Mác - Lênin đã được vận dụng sáng tạo để dẫn dắt các cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước trong thời kỳ hội nhập. Chủ nghĩa Mác - Lênin tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế, bảo đảm quyền lợi cho người lao động, đồng thời góp phần hình thành hệ thống giá trị xã hội tiến bộ.