Thắp hương tất niên là một nghi lễ truyền thống quan trọng trong văn hóa người Việt, diễn ra vào thời điểm cuối năm. Vào dịp này, mỗi gia đình đều chuẩn bị bàn thờ tươm tất với hoa quả, bánh kẹo, các món ăn đặc trưng của ngày Tết cùng với những bó hương thơm ngát. Khi những nén hương được thắp lên, khói hương lan tỏa, mang theo tâm nguyện của các thành viên trong gia đình gửi tới ông bà tổ tiên, mong cầu bình an, may mắn, và một năm mới thuận lợi. Đây cũng là lúc mọi người tưởng nhớ công đức của những thế hệ đi trước, thể hiện lòng hiếu kính và sự biết ơn sâu sắc đối với nguồn cội.

Nghi lễ thắp hương tất niên không chỉ đơn thuần là hành động giao tiếp tâm linh mà còn chứa đựng giá trị gắn kết các thành viên trong gia đình. Mỗi người trong nhà đều có thể tham gia chuẩn bị lễ vật, cùng nhau lau dọn bàn thờ, trao đổi về ý nghĩa của từng món đặt lên bàn thờ, qua đó tăng thêm sự đoàn kết, yêu thương giữa các thế hệ. Đúng thời khắc giao thừa hoặc tối ngày cuối năm, cả nhà cùng chắp tay khấn vái, cầu mong những điều tốt lành sẽ đến trong năm mới. Giây phút này luôn thiêng liêng, tạo nên dấu ấn khó phai trong ký ức của mỗi người, đặc biệt là những ai sinh sống xa quê.

Bên cạnh ý nghĩa tri ân đối với tổ tiên, thắp hương tất niên còn thể hiện quan niệm về sự khép lại năm cũ và mở ra hy vọng cho năm mới. Mọi lo toan, phiền muộn của năm qua được gửi gắm trong làn khói hương, để lại phía sau những điều chưa trọn vẹn, chuẩn bị tinh thần khởi đầu một chặng đường mới. Người Việt tin rằng, bàn thờ sạch sẽ, lễ vật đầy đủ cùng lòng thành kính sẽ giúp “ông bà phù hộ độ trì” cho con cháu sức khỏe, hạnh phúc và gặt hái nhiều thành công. Chính vì vậy, thắp hương tất niên đã trở thành một nét đẹp văn hóa không thể thiếu, lưu giữ truyền thống gia đình và giá trị nhân văn sâu sắc qua bao thế hệ.