Hủ tục lạc hậu là những phong tục, tập quán đã tồn tại từ lâu đời trong xã hội nhưng không còn phù hợp với sự phát triển của thời đại hiện đại. Đây thường là những thói quen, quan niệm, hoặc hành vi được truyền lại qua nhiều thế hệ mà không dựa trên cơ sở khoa học, thậm chí có thể gây ảnh hưởng xấu đến đời sống vật chất và tinh thần của con người. Ví dụ, quan niệm trọng nam khinh nữ, lễ cưới tốn kém, mê tín dị đoan, hoặc các tập tục phân biệt đối xử giữa các tầng lớp trong xã hội đều được xem là hủ tục lạc hậu. Những hủ tục này làm cản trở tiến bộ xã hội, giới hạn quyền tự do và quyền lợi chính đáng của con người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

Sự tồn tại của hủ tục lạc hậu xuất phát từ tâm lý sợ hãi sự thay đổi, thói quen tuân theo các giá trị truyền thống và thiếu kiến thức khoa học. Khi xã hội phát triển, nhu cầu văn minh hóa, hiện đại hóa cuộc sống ngày càng trở nên bức thiết, vì vậy việc đấu tranh loại bỏ hủ tục lạc hậu là điều cần thiết. Nếu không kịp thời loại bỏ những hủ tục này, chúng sẽ tiếp tục lưu truyền và ảnh hưởng tiêu cực đến các thế hệ sau, tạo ra rào cản đối với sự tiến bộ của xã hội, nhất là nơi các vùng sâu, vùng xa và những cộng đồng còn giữ nhiều phong tục cổ hủ.

Việc nhận diện và loại bỏ hủ tục lạc hậu không chỉ giúp xây dựng một xã hội tiến bộ hơn mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi người dân. Điều này đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng, từ việc tăng cường giáo dục, tuyên truyền đến hỗ trợ pháp lý và phát triển hạ tầng. Khi từng cá nhân hiểu rõ tác hại của hủ tục, chủ động nói không và lên tiếng phản đối các tập tục lỗi thời, xã hội sẽ dần loại bỏ được những rào cản không đáng có, hướng đến một nền văn hóa lành mạnh và hiện đại.