Mâm cơm hoá vàng là nghi lễ truyền thống quan trọng trong văn hoá tâm linh của người Việt, đặc biệt được thực hiện vào dịp rằm tháng Bảy, ngày giỗ, lễ Vu Lan hay Tết Nguyên Đán. Mâm cơm này thường được chuẩn bị với lòng thành kính, thể hiện sự hiếu thảo và tưởng nhớ tới tổ tiên, ông bà đã khuất. Trên mâm cơm hóa vàng thường có đủ các món ăn quen thuộc trong ẩm thực Việt như cơm trắng, thịt gà luộc, nem rán, chả, canh rau, xôi hoặc chè, cùng với hương hoa, quả chín, nước sạch và rượu nếp. Tùy theo điều kiện mỗi gia đình mà mâm cơm được bày biện giản dị hay cầu kỳ, nhưng tất cả đều toát lên ý nghĩa tri ân và gửi gắm tình cảm của con cháu tới người thân đã mất.

Sau khi dâng cúng và đọc bài khấn, các vật phẩm trên mâm cơm được đem ra hóa vàng mã – tức là đốt thành tro để gửi đến cõi âm theo quan niệm dân gian. Hành động hóa vàng tượng trưng cho mong ước người thân ở cõi bên kia sẽ nhận được thức ăn, quần áo và những vật dụng cần thiết mà con cháu gửi gắm từ trần thế. Đây không chỉ là sự tiếp nối truyền thống tôn kính tổ tiên mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình quy tụ, ôn lại những ký ức, thêm phần gắn kết mọi người. Qua đó, nghi lễ mâm cơm hóa vàng giữ gìn và lưu truyền vẻ đẹp nhân văn, trân trọng đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam.