Văn Lang và Âu Lạc là hai quốc gia cổ đại đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, hình thành cách đây hơn hai nghìn năm trên vùng đất ven sông Hồng. Văn Lang được coi là nhà nước đầu tiên của người Việt, do các vua Hùng trị vì, với thủ đô đặt tại Phong Châu. Đây là thời kỳ các cộng đồng dân cư bắt đầu định cư, phát triển nền văn minh lúa nước, xây dựng lễ hội, phong tục tập quán cùng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Sự ra đời của Văn Lang đánh dấu bước chuyển mình quan trọng từ xã hội nguyên thủy sang xã hội có tổ chức quản lý, luật lệ riêng và hình thành những nền tảng văn hóa lâu dài.

Sau thời kỳ Văn Lang, nhà nước Âu Lạc ra đời vào khoảng thế kỷ thứ 3 TCN, do An Dương Vương sáng lập trên cơ sở sáp nhập hai bộ tộc lớn người Việt: Lạc Việt và Âu Việt. Thời kỳ Âu Lạc nổi bật với công trình thành Cổ Loa, thể hiện trình độ kỹ thuật quân sự và xây dựng phát triển vượt trội so với trước đó. An Dương Vương cũng cải tiến vũ khí, tăng cường sức mạnh quân đội nhằm chống lại các thế lực phương Bắc. Tuy thời gian tồn tại khá ngắn, Âu Lạc đã góp phần khẳng định quyền tự chủ và phát triển văn hóa vật chất, tinh thần của người Việt cổ, đồng thời đặt nền móng cho các triều đại kế tiếp sau này.

Sự nối tiếp giữa Văn Lang và Âu Lạc không chỉ có ý nghĩa về mặt chính trị, mà còn là quá trình củng cố bản sắc dân tộc Việt Nam. Những giá trị văn hóa lâu bền từ thời đại này như tục thờ cúng các vua Hùng, truyền thuyết về thành Cổ Loa, những câu chuyện lịch sử quanh An Dương Vương và Mỵ Châu – Trọng Thủy vẫn được lưu giữ qua hàng thế kỷ, trở thành biểu tượng tinh thần dân tộc. Văn Lang và Âu Lạc là hai cột mốc rạng ngời trong hành trình phát triển bền bỉ, sáng tạo và giàu bản lĩnh của dân tộc Việt Nam trước mọi thử thách của thiên nhiên và chiến tranh, khẳng định sự trường tồn của ý chí độc lập, tự chủ.