Quốc tang là một nghi lễ trọng đại, thể hiện lòng tiếc thương và kính trọng sâu sắc của Nhà nước và nhân dân đối với các vị lãnh đạo cấp cao qua đời hoặc những nhân vật có công lớn đối với đất nước. Theo quy định tại Nghị định số 105/2012/NĐ-CP, quốc tang được tổ chức trong vòng 2 đến 3 ngày, tùy thuộc vào chức danh và vị trí của người quá cố. Trong thời gian quốc tang, quốc kỳ tại các công sở, công viên, quảng trường, nơi công cộng đều được treo rủ, tức là quốc kỳ được treo ở vị trí thấp hơn so với bình thường, kèm dải băng tang màu đen. Đồng thời, các hoạt động vui chơi, giải trí công cộng phải tạm ngừng tổ chức để bày tỏ niềm tiếc thương chung.

Lịch trình tổ chức quốc tang thường được thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí, truyền hình, đồng thời gửi công điện thông báo trực tiếp tới các bộ ngành, địa phương. Ban tổ chức quốc tang sẽ chịu trách nhiệm về tất cả khâu chuẩn bị, từ việc tiếp nhận tang quyến, đón các đoàn đến viếng cho đến tổ chức lễ truy điệu, lễ an táng. Nhiều quy tắc trang nghiêm được áp dụng trong lễ quốc tang: mọi người khi tham gia viếng phải mặc trang phục lịch sự hoặc trang phục màu đen, trắng giản dị, không sử dụng các loại âm nhạc rộn ràng ngoài những bài nhạc tang lễ truyền thống.

Vai trò của quốc tang không chỉ dừng lại ở việc tưởng nhớ cá nhân người đã khuất, mà còn là dịp để nhắc lại những đóng góp to lớn của họ đối với quê hương, đất nước, đồng thời củng cố tinh thần đoàn kết, truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Qua lễ quốc tang, các thế hệ hôm nay và mai sau được giáo dục về ý nghĩa của phụng sự xã hội, hun đúc lòng tự hào dân tộc và gìn giữ những giá trị lịch sử. Quốc tang cũng là sự kiện ngoại giao quan trọng, khi các nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo cao cấp nước ngoài gửi lời chia buồn, viếng thăm, thể hiện tình cảm hữu nghị, gắn bó giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.