Di sản văn hóa phi vật thể là thành phần quan trọng của kho tàng di sản văn hóa quốc gia, thể hiện sự sáng tạo và bản sắc của cộng đồng, dân tộc qua nhiều thế hệ. Đây là những giá trị tinh thần không thể cầm nắm như lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội, tín ngưỡng, tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống. Nhờ vậy, di sản văn hóa phi vật thể đóng vai trò gắn kết các thành viên trong cộng đồng, bảo tồn những giá trị độc đáo và góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân. Di sản này không chỉ thể hiện lịch sử, chiều sâu văn hóa mà còn là nền tảng cho việc xây dựng bản sắc dân tộc trong thời kỳ hội nhập, phát triển.

Việt Nam nổi tiếng với kho tàng di sản văn hóa phi vật thể đa dạng, được Unesco vinh danh như “Nhã nhạc cung đình Huế”, “Ca trù”, “Quan họ Bắc Ninh”, “Đờn ca tài tử Nam Bộ” hay “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”. Mỗi loại hình mang đặc trưng về lịch sử, địa phương và cộng đồng sáng tạo, phản ánh những nét tư duy nghệ thuật, cách ứng xử và quan niệm sống đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Ngoài ý nghĩa gắn bó cộng đồng, các di sản này còn quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam đến thế giới, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và góp phần tăng trưởng kinh tế thông qua bảo tồn, phát triển du lịch và giáo dục.

Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể đòi hỏi sự phối hợp liên tục từ nhà nước, cộng đồng, cũng như từng cá nhân. Công tác nghiên cứu, sưu tầm, số hóa và truyền dạy các giá trị văn hóa cần được đầu tư nghiêm túc để các giá trị ấy không bị mai một trước sức ép hiện đại hóa, toàn cầu hóa. Các chương trình giao lưu, biểu diễn nghệ thuật, lễ hội truyền thống, lớp học trải nghiệm đều nhằm đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ, bảo đảm sự tiếp nối và lan tỏa các giá trị tốt đẹp của dân tộc. Chỉ khi mỗi người nhận thức được vai trò của di sản văn hóa phi vật thể, chúng ta mới thực sự giữ gìn và phát huy toàn diện kho báu vô giá này cho tương lai.