Nguyễn Du, danh nhân vĩ đại của nền văn học Việt Nam, sinh năm 1765 tại làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Ông xuất thân trong một gia đình quý tộc, cha là Nguyễn Nghiễm từng giữ chức Tể tướng dưới triều Lê, mẹ là Trần Thị Tần. Khi còn nhỏ, Nguyễn Du được hưởng môi trường giáo dục truyền thống tại gia đình, sớm thấm nhuần thơ ca và giáo lý Nho giáo. Tuy nhiên, cuộc đời ông lại trải qua nhiều thăng trầm do biến động chính trị của xã hội cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIX. Sự kiện Tây Sơn nổi dậy, rồi nhà Lê sụp đổ đã khiến gia đình ông lâm vào cảnh chia lìa, bản thân ông từng sống những ngày tháng cơ hàn, phiêu bạt ở nhiều nơi.

Nguyễn Du không chỉ là con người của thời đại mà còn là người nghệ sĩ lớn, có tâm hồn sâu sắc và nhân ái. Cả cuộc đời ông gắn bó với nỗi đau buồn, thương cảm cho số phận con người, đặc biệt là những kẻ thấp cổ, bé họng trong xã hội phong kiến đầy bất công. Chính tình cảm đó đã thổi hồn vào các tác phẩm của ông, đưa đến sự thành công vang dội của kiệt tác “Truyện Kiều”. Nguyễn Du đã khéo léo sử dụng ngôn ngữ dân tộc, vận dụng các thể thơ truyền thống, đồng thời kết hợp hài hoà giữa tư tưởng nhân đạo và tinh thần hiện thực, tạo nên giá trị nghệ thuật xuất sắc cho tác phẩm của mình.

Tư tưởng và tài năng của Nguyễn Du không chỉ lưu lại dấu ấn sâu sắc trong văn chương mà còn để lại bài học về nhân sinh quan cho các thế hệ sau. Trong mỗi tác phẩm, ông đều gửi gắm nỗi niềm trăn trở đối với cuộc đời và khát vọng yêu thương con người. Đặc biệt, với “Truyện Kiều”, Nguyễn Du đã đề cao chữ "tài" và "mệnh", đau xót trước những kiếp người tài hoa nhưng lận đận, bất hạnh. Hình ảnh Nguyễn Du vừa gần gũi, giản dị qua phong cách sống, vừa vĩ đại bởi tấm lòng vị tha và tài năng kiệt xuất, trở thành biểu tượng sáng ngời của văn học và tâm hồn Việt Nam.