Nha hoàn thông phòng là thuật ngữ xuất hiện phổ biến trong các tiểu thuyết cổ trang Trung Quốc, dùng để chỉ những cô gái giúp việc thân cận của chủ nhân, nhưng đồng thời còn kiêm thêm chức năng bạn tình hay thị nữ đặc biệt trong phủ đệ quyền quý. Đối với nhiều gia đình quý tộc xưa, nha hoàn thông phòng vừa đảm nhận nhiều công việc quan trọng, song song đó vừa trở thành người chăm sóc cho chủ nhân, có thể là hầu hạ trong sinh hoạt hằng ngày, phụ trách chuyện giường chiếu theo sự sắp đặt của gia chủ. Vai trò này thường khiến các cô gái phải sống trong môi trường đầy toan tính, cạnh tranh khốc liệt của hậu viện cũng như luôn phải giữ thái độ cung kính, an phận trước các phu nhân và chính thất.

Do tính chất công việc đặc biệt này, nha hoàn thông phòng không chỉ đòi hỏi nhan sắc ưa nhìn mà còn cần sự khéo léo, thông minh và trung thành tuyệt đối. Họ thường được lựa chọn kỹ càng từ những bé gái xinh đẹp, ngoan ngoãn và được đào tạo bài bản các phép tắc trong nhà. Số phận của họ cũng mang nhiều bi kịch khi phần lớn phải chịu cảnh thiệt thòi, không được công nhận thân phận vợ lẽ chính thức hoặc thường dễ bị đẩy đi nếu không còn được ân sủng. Tuy vậy, nhiều nha hoàn thông phòng nhờ cơ hội gần gũi chủ nhân đã trở thành nhân vật quyền lực, có tiếng nói nhất định trong nội bộ phủ đệ.

Với nền văn hóa phong kiến nặng nề tư tưởng nam quyền, nha hoàn thông phòng thường vừa là biểu tượng phận bạc của người phụ nữ dưới đáy xã hội, vừa là công cụ cho các âm mưu chính trị hoặc lợi ích gia tộc. Thông qua các câu chuyện về họ, độc giả phần nào hiểu rõ hơn cấu trúc quyền lực, đời sống tình cảm và những góc khuất phía sau phồn hoa, giàu sang của giới quý tộc xưa. Sự xuất hiện của các nha hoàn thông phòng trong văn học cũng là lời nhắc nhở về thân phận bấp bênh, lênh đênh của những người con gái trong chế độ trọng nam khinh nữ xa xưa.