Cổng chùa Khmer là một trong những công trình kiến trúc độc đáo, mang đậm dấu ấn văn hóa của cộng đồng người Khmer Nam Bộ. Khi đặt chân tới trước cổng chùa, du khách dễ dàng nhận thấy sự uy nghi, bề thế, nhưng cũng rất tinh tế trong từng chi tiết trang trí. Cổng thường được xây dựng bằng gạch hoặc đá, lấy cảm hứng từ nghệ thuật Angkor với những hoa văn chạm khắc tỉ mỉ như hình rắn thần Naga, voi, chim thần Garuda và các họa tiết lá cách điệu. Bên trên mái vòm là hình ngọn tháp nhọn, như đang vươn lên giữa không gian, tượng trưng cho sự kết nối giữa con người và thần linh. Sự phối hợp hài hòa giữa màu sắc vàng, đỏ đặc trưng cùng những hoa văn truyền thống càng làm nổi bật giá trị nghệ thuật và tâm linh của cổng chùa.

Cổng chùa Khmer không chỉ đóng vai trò là lối vào mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh và tín ngưỡng. Theo quan niệm của người dân, cổng là nơi chuyển tiếp giữa thế giới trần tục bên ngoài và không gian linh thiêng bên trong chùa. Những họa tiết đa dạng cùng hình ảnh thần linh, vật linh trên cổng có tác dụng bảo vệ, xua đuổi tà ma và đem lại bình an cho mọi người khi bước qua ngưỡng cửa. Trước mỗi dịp hội lễ lớn, người Khmer thường trang trí thêm hoa tươi, dây phướn nhiều màu để tạo nên sự tôn nghiêm và gắn kết cộng đồng. Vì vậy, cổng chùa không chỉ là biểu tượng văn hóa kiến trúc mà còn là nơi thể hiện lòng thành kính, niềm tin vào những giá trị truyền thống của dân tộc.

Ngày nay, dưới tác động của đô thị hóa và giao thoa văn hóa, kiến trúc cổng chùa Khmer vẫn giữ được nét đặc trưng nhưng cũng có sự cách tân để phù hợp với thời đại mới. Một số cổng được xây dựng hiện đại hơn, sử dụng vật liệu mới song vẫn tôn trọng những yếu tố truyền thống như hình thức mái cong, các tượng thần canh giữ và màu sắc chủ đạo. Cổng chùa tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong việc đón tiếp khách thập phương, là điểm nhấn ghi dấu ấn di sản văn hóa Khmer nơi vùng đất Nam Bộ. Bằng sự dung hòa giữa nghệ thuật cổ truyền và tinh thần đổi mới, cổng chùa Khmer trở thành minh chứng sống động cho sự trường tồn, phát triển của cộng đồng người Khmer tại Việt Nam.