Cọc Bạch Đằng là những chiếc cọc gỗ được đóng xuống lòng sông Bạch Đằng, thuộc địa phận Quảng Ninh và Hải Phòng ngày nay, với mục đích tạo thành các bãi chướng ngại vật dưới nước. Đây là một trong những di tích lịch sử nổi bật, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Việc sử dụng bãi cọc Bạch Đằng là minh chứng cho trí tuệ quân sự sáng tạo của tổ tiên, đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán (năm 938) của Ngô Quyền, và sau đó là chiến thắng trước quân Nguyên–Mông vào các năm 1288 dưới sự chỉ huy của Trần Hưng Đạo. Những chiếc cọc này đã góp phần quyết định thắng lợi của quân dân Đại Việt trước các đội thuyền chiến hùng mạnh của kẻ thù, mở ra những thời kỳ độc lập lâu dài cho đất nước.

Sự kỳ vĩ của bãi cọc Bạch Đằng không chỉ nằm ở giá trị vật chất mà còn thể hiện chiến lược tác chiến thiên tài dựa trên địa hình, thủy văn và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng quân đội, thuỷ binh cùng nhân dân. Khi nước triều lên, các bãi cọc chìm dưới mặt nước khiến kẻ địch dễ dàng mắc bẫy khi tiến quân vào sâu, nhưng khi triều rút thì tàu thuyền của đối phương trở nên bất động hoặc bị lật úp. Nhờ chiến thuật này, quân Đại Việt tận dụng được lợi thế tự nhiên để tiêu diệt nhiều binh lính và phương tiện chiến tranh của quân xâm lược mà hạn chế tối đa thiệt hại của bản thân. Đến nay, nhiều cọc gỗ vẫn còn được phát hiện dưới lòng sông, là chứng tích sống động về nghệ thuật quân sự bậc thầy của dân tộc Việt Nam.

Không chỉ ghi dấu ấn lịch sử hào hùng, cọc Bạch Đằng còn là biểu tượng lớn lao về tinh thần đoàn kết và ý chí quật cường, sáng tạo của con người Việt Nam qua các thời đại. Các chiến thắng trên sông Bạch Đằng đã trở thành niềm tự hào sâu sắc, được truyền tụng qua bao thế hệ và là nguồn cảm hứng cho không ít tác phẩm nghệ thuật, văn học. Hiện nay, các di tích bãi cọc Bạch Đằng đã được bảo tồn, trở thành điểm đến hấp dẫn cho khách tham quan, nhà nghiên cứu, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và ý chí vươn lên cho thế hệ trẻ. Hình ảnh những chiếc cọc trường tồn qua thời gian nhắc nhớ mỗi người về sức mạnh của trí tuệ và lòng yêu quê hương đất nước, hun đúc thêm niềm tự hào dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.