Nhất cư là một khái niệm trong văn hóa truyền thống Việt Nam, đặc biệt xuất hiện nhiều trong các ngành phong thủy, kiến trúc và di sản văn hóa. “Nhất cư” có nghĩa là “một nơi ở”, hàm ý chỉ một chỗ cư trú ổn định, thích hợp để sinh sống lâu dài. Trong phong thủy nhà ở, nhất cư không đơn thuần là việc chọn bất kỳ địa điểm nào để dựng nhà, mà còn là sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, môi trường, hướng đất, dòng khí và yếu tố con người nhằm đảm bảo cuộc sống bình an, thịnh vượng. Người xưa cho rằng, việc tìm được nhất cư tốt sẽ quyết định tương lai của cả gia đình, ảnh hưởng đến sức khỏe, tài lộc, và sự phát triển của các thế hệ kế tiếp.

Ngoài ý nghĩa liên quan đến chọn địa điểm sinh sống, nhất cư còn phản ánh quan điểm ứng xử với không gian sống của người Việt qua các thời kỳ. Nhất cư là sự cầu mong một nơi chốn an ổn, phù hợp cả về vật chất lẫn tinh thần. Ở đó, người ta không những cảm thấy yên tâm về mặt an ninh và nguồn nước, mà còn hòa giải được các mối quan hệ đồng thuận giữa con người với tự nhiên. Bởi vậy, từ việc lựa chọn thế đất, hướng nhà đến cách bố trí các phòng đều tuân thủ các nguyên tắc của nhất cư. Địa linh nhân kiệt, khí mạch, và sự hợp phong thủy là những yếu tố cốt lõi trong nhất cư, giúp tăng cường năng lượng tích cực cho gia chủ.

Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, khái niệm nhất cư vẫn giữ vai trò quan trọng khi người dân xây dựng nhà cửa, lựa chọn nơi định cư. Dù không còn phụ thuộc quá nhiều vào truyền thống phong thủy như trước, nhưng hầu hết mọi người vẫn ý thức về giá trị của một nơi ở tốt, thể hiện qua việc quan tâm đến vị trí địa lý, khu vực an toàn, gần tiện ích, trường học, bệnh viện và môi trường sống trong lành. Nhất cư vì thế không chỉ là một khái niệm văn hóa cổ truyền mà còn là tiêu chí quan trọng để xây dựng, duy trì một cuộc sống hạnh phúc, bền vững cho mỗi cá nhân và gia đình trong xã hội hiện đại.