Bộ luật hình sự năm 2015 là văn bản pháp luật quan trọng, quy định về các tội phạm cũng như hình phạt tại Việt Nam, góp phần đảm bảo trật tự, an toàn xã hội và quyền con người. Đây là bước đổi mới lớn trong lĩnh vực luật hình sự của Việt Nam, phản ánh sự phát triển về tư duy lập pháp và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Được Quốc hội thông qua ngày 27 tháng 11 năm 2015, bộ luật này đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến hành vi phạm tội, tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền con người, đồng thời điều chỉnh lại các hình phạt để phù hợp với thực tiễn xã hội. Nhìn chung, Bộ luật hình sự 2015 đã thay thế hoàn toàn các quy định của Bộ luật hình sự trước đó, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ở nước ta.

Một điểm nổi bật của Bộ luật hình sự 2015 là quy định về trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại – một vấn đề trước đây chưa được thừa nhận trong luật hình sự Việt Nam. Các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế nếu có hành vi phạm tội nghiêm trọng như rửa tiền, trốn thuế, vi phạm quy định về bảo vệ môi trường,... sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, bộ luật cũng có sự điều chỉnh về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đồng thời bổ sung các hình phạt nhẹ hơn đối với người chưa thành niên phạm tội nhằm chú trọng việc giáo dục, cải tạo. Ngoài ra, việc miễn trách nhiệm hình sự hoặc giảm nhẹ hình phạt đối với người tự thú, thành khẩn khai báo cũng được quy định rõ ràng hơn, tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng cho người phạm tội.

Ngoài những điểm mới về chủ thể chịu trách nhiệm hình sự, Bộ luật hình sự 2015 còn mở rộng phạm vi áp dụng các biện pháp tha tù trước thời hạn, mở rộng diện các tội được hưởng án treo, chú trọng áp dụng biện pháp xử lý không tước tự do đối với người phạm tội ít nghiêm trọng. Những quy định này góp phần nhân đạo hóa chính sách hình sự, giảm thiểu các hậu quả tiêu cực của việc áp dụng hình phạt tù và hỗ trợ việc quản lý, giáo dục người phạm tội hiệu quả hơn. Đồng thời, Bộ luật hình sự 2015 tiếp nhận và điều chỉnh các yếu tố mới như hành vi tài trợ khủng bố, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong bối cảnh phát triển kinh tế, kỹ thuật số. Sự hoàn thiện của bộ luật này đã góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong xã hội hiện đại.