Thị Nở là một trong những nhân vật độc đáo và đầy ám ảnh trong truyện ngắn "Chí Phèo" của nhà văn Nam Cao. Bà xuất hiện với ngoại hình xấu xí, thậm chí "ma chê quỷ hờn", là đối tượng bị cả làng Vũ Đại khinh rẻ. Gương mặt mụn cơm, cái miệng rộng lúc nào cũng "mớp mém" và "hai hàm răng chìa ra", tất cả đều làm cho Thị Nở trở thành biểu tượng của cái xấu, cái dị biệt trong xã hội. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Nam Cao, vẻ ngoài ấy dường như chỉ là lớp vỏ bảo vệ, che giấu một tâm hồn giàu tình thương và hết sức chân thành. Sự xuất hiện của Thị trong đời Chí Phèo không chỉ mở ra tia hy vọng le lói cho cuộc đời một kẻ bị cuộc đời ruồng bỏ, mà còn thể hiện sâu sắc triết lý nhân văn: Dù xấu xí, dù nghèo khó đến đâu, con người vẫn có thể đem lại sự ấm áp và yêu thương chân thật.

Nét đẹp nội tâm của Thị Nở được thể hiện rõ nét nhất trong hành động giản dị nhưng đầy nhân ái: nấu bát cháo hành cho Chí Phèo khi hắn lên cơn ốm. Đó là hành động của một người đàn bà tưởng như khô cạn tình cảm, nhưng hóa ra lại có bản chất tốt đẹp, biết cảm thông và chia sẻ với kẻ cùng đường. Bát cháo hành là biểu tượng cho tình người nhen nhóm lần đầu tiên trong trái tim chai sạn của Chí Phèo, giúp hắn nhận ra mình cũng thuộc về xã hội loài người, cũng khao khát thương yêu và được yêu thương. Qua hình ảnh Thị Nở, Nam Cao đã gửi gắm thông điệp rằng vẻ đẹp thật sự nằm sâu bên trong, và đôi khi chỉ cần một tấm lòng cảm thông, người ta có thể cứu rỗi một linh hồn lạc lối.

Tuy vậy, bi kịch của Thị Nở cũng chính là bi kịch của những con người thấp cổ bé họng trong xã hội xưa: dù muốn vươn lên để thoát khỏi kiếp sống bị ruồng bỏ, cô vẫn không vượt qua nổi những định kiến hà khắc, lạc hậu của làng quê. Quyết định rời bỏ Chí Phèo không phải vì Thị không yêu thương hay cảm thông, mà vì áp lực của bà cô - tiếng nói đại diện cho đạo đức giả tạo và khuôn mẫu xã hội đè nén mọi mầm thiện. Chính điều ấy khiến số phận Thị Nở càng trở nên đau đớn và đáng thương, đồng thời làm nổi bật tố cáo mạnh mẽ của Nam Cao đối với xã hội Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám: muốn cứu rỗi con người, không thể chỉ dựa vào tình thương cá nhân, mà còn cần thay đổi cả môi trường sống và những thành kiến xã hội cổ hủ.