Theo các tài liệu khoa học cập nhật gần nhất, tê giác Java (Rhinoceros sondaicus) chưa tuyệt chủng hoàn toàn. Mặc dù vậy, loài này hiện nằm trong danh sách cực kỳ nguy cấp do Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đánh giá. Số lượng cá thể tê giác Java còn lại vô cùng ít ỏi và chỉ phân bố tập trung tại Vườn quốc gia Ujung Kulon ở Indonesia. Các số liệu gần đây cho thấy chỉ còn khoảng dưới 80 cá thể trong tự nhiên, và không có cá thể nào sống ngoài môi trường vườn quốc gia này hoặc trong điều kiện nuôi nhốt. Để bảo vệ loài này, nhiều tổ chức bảo tồn quốc tế cũng như chính phủ Indonesia đã tăng cường các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, đặc biệt là ngăn chặn nạn săn trộm lấy sừng – nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng về số lượng.

Môi trường sống của tê giác Java vốn rộng lớn nhưng đã bị thu hẹp đáng kể do con người mở rộng diện tích canh tác, xây dựng và phát triển kinh tế. Sự biến mất của rừng nhiệt đới nguyên sinh làm nguồn thức ăn, nơi trú ẩn và sinh sản của tê giác Java bị hạn chế nghiêm trọng. Ngoài ra, tê giác Java cũng đối mặt với núi lửa, thiên tai và dịch bệnh, khiến việc duy trì số lượng ổn định càng trở nên khó khăn. Dù các dự án bảo tồn đã đạt những kết quả tích cực nhất định như giảm tỷ lệ săn trộm, phục hồi một phần môi trường sống, nhưng tình trạng cô lập di truyền và quy mô quần thể quá nhỏ vẫn là thách thức lớn, gây nguy hiểm cho khả năng duy trì sinh tồn lâu dài của loài này.

Tê giác Java từng tồn tại ở nhiều vùng Đông Nam Á và cả Việt Nam nhưng nay đã biến mất khỏi hầu hết các vùng phân bố lịch sử. Tại Việt Nam, cá thể tê giác Java cuối cùng bị xác định đã chết vào năm 2010 tại Vườn quốc gia Cát Tiên, đánh dấu loài này tuyệt chủng ở nước ta. Tuy chưa tuyệt chủng trên toàn cầu, song tê giác Java đang đối mặt với nguy cơ biến mất hoàn toàn nếu không có thêm các biện pháp bảo tồn hiệu quả và hỗ trợ di truyền. Vì vậy, cộng đồng quốc tế vẫn coi tê giác Java là biểu tượng của nỗ lực bảo vệ các loài động vật quý hiếm, và nhấn mạnh trách nhiệm chung của nhân loại trước sự suy giảm đa dạng sinh học trên Trái Đất.