Luật giám sát là hệ thống các quy định pháp luật được ban hành nhằm thiết lập khuôn khổ cho hoạt động kiểm tra, theo dõi, đánh giá và kiểm soát các lĩnh vực trong đời sống xã hội, kinh tế, chính trị. Mục tiêu của luật giám sát là bảo đảm nguyên tắc minh bạch, công khai cũng như ngăn ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm, vi phạm pháp luật hoặc những hành vi tiêu cực trong quản lý nhà nước và hoạt động của các tổ chức, cá nhân. Đồng thời, luật giám sát cũng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, công dân, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh.

Điển hình tại Việt Nam, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân quy định rõ thẩm quyền, đối tượng, phương thức và trình tự tiến hành giám sát. Luật này xác định vai trò trung tâm của Quốc hội và Hội đồng nhân dân trong hoạt động giám sát các cơ quan hành chính, tư pháp, giúp phát hiện kẽ hở pháp luật và yêu cầu sửa đổi, bổ sung khi cần thiết, từ đó thúc đẩy sự tuân thủ pháp luật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Ngoài ra, hoạt động giám sát còn gắn liền với trách nhiệm giải trình, bảo đảm các quyết định, chính sách của Nhà nước phù hợp với thực tiễn và lợi ích của nhân dân.

Ở tầm vi mô, các luật liên quan đến giám sát doanh nghiệp, tài chính, môi trường… cũng ngày càng được chú trọng để kiểm soát rủi ro, hạn chế gian lận, bảo vệ lợi ích của cộng đồng và cổ đông. Việc xây dựng luật giám sát không chỉ đơn thuần là thiết lập hành lang pháp lý mà còn là công cụ hỗ trợ các bên liên quan chủ động phát hiện vấn đề, kịp thời có biện pháp điều chỉnh phù hợp. Chính nhờ đó, luật giám sát giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển bền vững của một quốc gia hiện đại.