Đặc khu kinh tế là một mô hình phát triển kinh tế đặc biệt, được nhiều quốc gia áp dụng nhằm thúc đẩy tăng trưởng thông qua cơ chế ưu đãi về thuế, hành chính và pháp lý. Tại Việt Nam, ý tưởng thành lập các đặc khu kinh tế đã được đề xuất từ đầu những năm 2010 với ba địa điểm trọng điểm: Vân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Khánh Hòa) và Phú Quốc (Kiên Giang). Mục tiêu của các đặc khu này là thu hút đầu tư nước ngoài, tạo môi trường thử nghiệm cho các chính sách kinh tế mới, góp phần phát triển kinh tế vùng và quốc gia. Chính phủ Việt Nam kỳ vọng các đặc khu sẽ trở thành động lực dẫn dắt sự đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ cao và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Tuy nhiên, quá trình triển khai các đặc khu kinh tế tại Việt Nam gặp phải nhiều thách thức, trong đó nổi bật là vấn đề pháp lý, lo ngại về an ninh quốc gia, và sự đồng thuận xã hội. Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt từng được trình Quốc hội vào năm 2018 nhưng sau đó bị tạm hoãn do nhiều ý kiến phản đối từ người dân và chuyên gia, nhất là liên quan đến thời hạn thuê đất dài cho nhà đầu tư nước ngoài. Sự thận trọng này cho thấy nhận thức sâu sắc về cả mặt lợi ích lẫn rủi ro tiềm ẩn của mô hình đặc khu. Mặc dù chưa được phê duyệt, ý tưởng đặc khu kinh tế vẫn là chủ đề được quan tâm trong các chương trình phát triển quốc gia, thể hiện mong muốn đổi mới và hội nhập mạnh mẽ của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.