Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng trong lịch sử quân chủ Việt Nam, trị vì từ năm 1802 đến 1945 với kinh đô đặt tại Huế. Dưới vương triều này, Việt Nam được thống nhất và mở rộng cương vực về phía nam, đồng thời các yếu tố văn hóa, kiến trúc, lễ nghi cung đình phát triển rực rỡ, để lại dấu ấn đậm nét trong tiến trình lịch sử dân tộc. Một trong những hình ảnh đặc trưng của nhà Nguyễn chính là lăng tẩm và kinh thành Huế, tiêu biểu như Đại Nội, lăng Gia Long, Minh Mạng hay Tự Đức, mang phong cách kiến trúc kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống Việt Nam với ảnh hưởng Trung Hoa và Pháp. Những công trình này không chỉ thể hiện quyền lực, sự uy nghiêm của triều đại mà còn phản chiếu quan niệm về trời – đất, vua – tôi và âm – dương trong quan điểm thẩm mỹ phương Đông.

Bên cạnh kiến trúc cung đình, hình ảnh nhà Nguyễn còn in dấu qua trang phục quan phục màu sắc rực rỡ, di tích đàn Nam Giao, các kỳ lễ tế trời đất và những điển tích lịch sử oai hùng. Vua Nguyễn luôn gắn liền với hình tượng long bào, mũ miện, ngự trên ngai vàng dưới bóng lọng, cùng quần thần thiết triều tại điện Thái Hòa – trung tâm quyền lực của đất nước thời bấy giờ. Không chỉ bó hẹp trong khuôn viên hoàng cung, nhà Nguyễn còn lưu lại di sản thông qua các câu đối, thư pháp, mỹ thuật trang trí trên mái ngói đầu đao cong, họa tiết rồng phượng uốn lượn, sóng nước và mây ngũ sắc khắc chạm trên đá, gỗ, đồng. Tất cả đã hòa quyện tạo nên một diện mạo riêng biệt cho triều đại này và trở thành hình tượng khó phai trong lòng bao thế hệ người Việt.

Đồng thời, hình ảnh nhà Nguyễn còn gắn liền với những sự thay đổi lớn lao của xã hội Việt Nam trước làn sóng thực dân phương Tây. Dưới tác động của thời cuộc, cung đình Nguyễn phải đối mặt với nhiều thử thách và cả bi kịch, song giá trị nghệ thuật và tinh thần của nó vẫn được bảo tồn qua thời gian. Kinh thành Huế – di sản thế giới do UNESCO công nhận – đến nay vẫn lưu giữ khá nguyên vẹn những tầng lớp ý nghĩa lịch sử, văn hóa và nghệ thuật mà nhà Nguyễn để lại. Đây không chỉ là biểu tượng cho một giai đoạn lịch sử đáng nhớ mà còn là nhân chứng sống động cho bản sắc và nghị lực phục hưng của dân tộc Việt Nam trong dòng chảy lịch sử.