Bút ký là một thể loại văn học đặc biệt, kết hợp giữa yếu tố ghi chép sự việc thực tế với cảm nhận, suy nghĩ chủ quan của tác giả. Khác với phóng sự chú trọng vào tính chân thực và khách quan, bút ký cho phép nhà văn thể hiện bản sắc cá nhân qua lối kể chuyện linh hoạt cùng ngôn từ giàu hình ảnh, giàu chất thơ. Trong bút ký, hiện thực cuộc sống được truyền tải qua “cái nhìn” riêng biệt, tạo thành những trang viết giàu cảm xúc, có sức lay động người đọc về cả nội dung lẫn nghệ thuật sử dụng từ ngữ. Chính vì thế, bút ký không chỉ là tài liệu phản ánh thực tế mà còn tiềm ẩn giá trị tư tưởng sâu sắc.

Nét nổi bật của bút ký nằm ở khả năng ghi lại sự kiện, hiện tượng xã hội, khung cảnh thiên nhiên hoặc con người bằng lối kể chân thực, hòa quyện với cảm xúc và quan điểm chủ quan. Các chi tiết được chọn lọc tinh tế, thường đi kèm với mô tả giàu hình ảnh, đối thoại sinh động và những đoạn trữ tình mang dấu ấn cá nhân. Người đọc tìm đến bút ký không chỉ để biết thêm thông tin, mà còn để cảm nhận dòng suy nghĩ và cảm xúc của tác giả, từ đó hiểu hơn về thế giới xung quanh qua lăng kính của người sáng tạo. Bút ký là chiếc cầu nối gắn kết tâm hồn tác giả với độc giả, khơi gợi lòng đồng cảm và những trải nghiệm tinh thần độc đáo.

Nhìn chung, bút ký có vai trò quan trọng trong kho tàng văn học Việt Nam, giúp lưu giữ những khoảnh khắc đời thường, những câu chuyện giản dị nhưng sâu sắc. Thể loại này thường được sử dụng để ghi lại chuyến đi thực tế, chứng kiến các sự kiện xã hội hay phản ánh đời sống sinh hoạt hằng ngày. Qua mỗi trang bút ký, độc giả không chỉ tiếp nhận tri thức mới mà còn được mở rộng tầm nhìn, đồng hành cùng tác giả trên hành trình khám phá những sắc màu muôn mặt của cuộc sống. Bút ký vì thế mà trở thành nơi gặp gỡ, sẻ chia và thấm đẫm nhân văn, đáng trân trọng trong đời sống văn chương.