Trang phục truyền thống của người Thái – được gọi là “Xường” đối với nữ và “Áo cóm” đối với nam – là một nét văn hóa đặc sắc, mang đậm dấu ấn bản sắc dân tộc và gắn liền với đời sống tinh thần của cộng đồng người Thái tại Việt Nam. Bộ trang phục của nữ giới gồm chiếc áo cóm ôm sát thân mình, cổ tròn, thắt nút hai bên nách, thường đi kèm váy dài màu đen hoặc xanh, được dệt bằng vải tự tay làm ra; chiếc khăn piêu quấn đầu và các trang sức bạc như vòng cổ, hoa tai tạo nên sự duyên dáng, kín đáo mà không kém phần nổi bật. Với trang phục này, người phụ nữ Thái phô diễn vẻ đẹp hình thể trong sự tế nhị, thể hiện tính cần cù, khéo léo và lòng tự hào về truyền thống.

Nam giới dân tộc Thái thường mặc áo sơ mi dài đến ngang hông màu trắng hoặc xanh lá cây, có cổ đứng hoặc cổ tròn, hàng cúc thắt bên phải. Quần nam được may rộng rãi phù hợp với sinh hoạt lao động. Khi tham gia lễ hội hoặc sự kiện trọng đại, người đàn ông Thái thường thắt thêm dây lưng sặc sỡ và đội khăn xếp, tạo nên phong thái mạnh mẽ mà lịch lãm. Mỗi đường nét, màu sắc trên trang phục đều nói lên sự hòa quyện giữa thiên nhiên, cuộc sống và tâm hồn người Thái, góp phần bảo tồn bản sắc riêng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Không chỉ đơn thuần là một bộ quần áo để vận động hàng ngày hay xuất hiện trong dịp lễ hội, trang phục truyền thống của người Thái còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Khi khoác lên mình chiếc Xường, Áo cóm hay khăn piêu, mỗi người con Thái đều cảm nhận được sự kết nối thiêng liêng với tổ tiên, ý thức rõ về nguồn cội và bền chặt tình đoàn kết cộng đồng. Trong thời kỳ hiện đại, mặc dù nhiều yếu tố hội nhập khiến trang phục truyền thống biến tấu phù hợp hơn với cuộc sống mới, nhưng các giá trị tinh thần và nghệ thuật thủ công truyền thống vẫn được thế hệ trẻ bảo tồn và tôn vinh, làm cho “hồn cốt” dân tộc Thái luôn trường tồn cùng năm tháng.