Sách “Những thói hư tật xấu của người Việt Nam” của tác giả Vũ Ngọc Phan là một công trình khảo cứu đặc sắc về tính cách, tập quán sinh hoạt trong văn hóa dân tộc Việt. Tác giả không ngần ngại chỉ ra những mặt hạn chế, thói quen xấu tồn tại từ lâu đời như tính ích kỷ, ưa soi mói, chậm đổi mới, sính lễ nghĩa hình thức mà thiếu thực chất. Qua lối viết linh hoạt, chân thực và giàu chất phản biện, cuốn sách đã góp phần giúp độc giả hiểu rõ hơn về bản thân, nhận diện các khuyết điểm truyền thống nhằm thúc đẩy ý thức sửa đổi, hoàn thiện con người cũng như phát triển xã hội. Việc chỉ ra các thói hư tật xấu không nhằm phê phán cay nghiệt mà là để cảnh báo cho cộng đồng, xây dựng tinh thần tự phê bình và hướng tới cái tốt đẹp.

Một điểm hấp dẫn trong sách là tác giả không chỉ dừng lại ở việc liệt kê những thói xấu, mà còn lý giải căn nguyên và quá trình hình thành chúng dựa vào điều kiện lịch sử, môi trường xã hội và truyền thống gia đình. Ví dụ, ông phân tích thói quen nói xấu sau lưng bắt nguồn từ đời sống làng xã khép kín, nơi tin đồn và sự xét nét đóng vai trò điều chỉnh, kiểm soát hành vi cá nhân. Những nhận định này vừa phản ánh cái nhìn khách quan, vừa khơi gợi thần thái gần gũi, đời thường của xã hội Việt Nam xưa và nay. Sách cũng đề cao vai trò giáo dục, nhấn mạnh sự cần thiết thay đổi tư duy, cải thiện nếp sống cộng đồng để con người tiến bộ, xã hội văn minh hơn.

Từ góc độ tác động, “Những thói hư tật xấu của người Việt Nam” trở thành tài liệu tham khảo giá trị, đặc biệt đối với người nghiên cứu xã hội học, văn hóa Việt. Tác phẩm tạo ra một diễn đàn suy tưởng, đặt câu hỏi về trách nhiệm cá nhân trước cộng đồng, đồng thời cổ vũ cho sự chuyển mình, vượt qua mặc cảm cố hữu và làm mới truyền thống. Đọc cuốn sách này, mỗi người không chỉ nhận ra hạn chế của mình mà còn thêm động lực vun đắp nhân cách, trau dồi kỹ năng giao tiếp ứng xử phù hợp với thời đại mới, góp phần xây dựng một xã hội Việt Nam phát triển, hiện đại và giữ gìn bản sắc dân tộc.