Giải phóng giai cấp là một khái niệm trọng tâm trong lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, phản ánh quá trình đấu tranh nhằm xóa bỏ các bất công do phân chia giai cấp gây ra trong xã hội. Theo quan điểm của các nhà kinh điển mác-xít, xã hội được cấu thành từ nhiều giai cấp khác nhau mà điển hình nhất là giai cấp tư sản và giai cấp vô sản dưới chủ nghĩa tư bản. Chủ nghĩa tư bản phát triển đã đem lại năng suất lao động cao, tuy nhiên cũng làm gia tăng sự áp bức, bóc lột giữa các giai cấp. Do đó, nhiệm vụ giải phóng giai cấp trở thành sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản, nhằm hướng tới xây dựng một xã hội bình đẳng, không còn người bóc lột người.

Quá trình giải phóng giai cấp không chỉ đơn thuần là một cuộc cách mạng kinh tế mà còn là sự chuyển biến toàn diện về chính trị, xã hội và ý thức. Để thực hiện điều này, cần phải có sự nhận thức rõ ràng về vai trò của từng giai cấp trong xã hội cũng như mâu thuẫn cơ bản giữa các giai cấp đối lập. Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sự đoàn kết của tập thể quần chúng là yếu tố quyết định để đi đến thành công. Quá trình này thường trải qua các giai đoạn như nâng cao ý thức đấu tranh, tập hợp lực lượng, tiến hành cách mạng và thiết lập một nhà nước của nhân dân lao động để xóa bỏ mọi hình thức bóc lột.

Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, quá trình giải phóng giai cấp là con đường tất yếu dẫn tới xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh hơn. Tuy nhiên, công cuộc này gặp không ít khó khăn khi phải đối mặt với sự chống đối của các thế lực bảo thủ, đồng thời chịu tác động mạnh mẽ từ sự phát triển không đồng đều của kinh tế, chính trị và văn hóa. Việc tiếp tục giải phóng giai cấp đòi hỏi các lực lượng tiến bộ phải thường xuyên đổi mới tư duy, kiên định mục tiêu lý tưởng đồng thời phải vận dụng linh hoạt các phương pháp đấu tranh phù hợp với yêu cầu cụ thể của từng thời kỳ lịch sử. Chỉ như vậy, sự nghiệp giải phóng giai cấp mới có thể đạt được những thành tựu vững chắc và lâu dài.