Bà chúa thơ Nôm, tức Hồ Xuân Hương, là một hiện tượng độc đáo của nền văn học Việt Nam thế kỷ XVIII - XIX. Với năng lực sáng tác vượt trội và bản lĩnh mạnh mẽ, bà đã thổi vào thơ ca của mình một phong vị rất riêng: vừa phóng khoáng, táo bạo, vừa sâu sắc, trữ tình. Thơ của Hồ Xuân Hương phần lớn được viết theo thể thơ Nôm Đường luật, ngôn ngữ bình dị mà nhiều tầng ý nghĩa, tạo nên sức sống lâu bền suốt hơn hai thế kỷ. Những tác phẩm ấy không chỉ ghi dấu tâm hồn phụ nữ tài hoa mà còn phản ánh cuộc đời chìm nổi, thấm đẫm các sắc thái về tình yêu, thân phận và khát vọng tự do của người phụ nữ xưa.

Qua thơ của Hồ Xuân Hương, hình ảnh người phụ nữ hiện lên vừa kiêu hãnh vừa đau thương, vừa mạnh mẽ lại vừa mong manh trong xã hội nhiều bất công, lễ giáo. Bà dám nói lên những điều thầm kín nhất bằng ngôn từ hàm súc, đa nghĩa, châm biếm sắc sảo. Ẩn sau mỗi câu chữ không chỉ là nỗi niềm riêng của chính tác giả, mà còn là tiếng nói của biết bao phụ nữ cùng thời vất vả bị ràng buộc bởi khuôn phép. Phong cách nghệ thuật ấy đã giúp bà trở thành biểu tượng cho nghị lực vượt lên số phận, sẵn sàng đối mặt và chế giễu mọi quy tắc hằn sâu lên phận người.

Không chỉ dừng lại ở giá trị văn chương, thơ Nôm của Hồ Xuân Hương còn góp phần phát triển sự giàu đẹp của tiếng Việt. Bằng cách sử dụng từ ngữ thuần Việt, các biện pháp tu từ đặc sắc như ẩn dụ, đối đáp, chơi chữ, bà làm cho tiếng nói dân tộc thêm trong sáng, gợi cảm. Sự tinh tế và sắc sảo ấy đưa Hồ Xuân Hương vượt ra khuôn khổ một nhà thơ để trở thành danh nhân văn hóa, “bà chúa thơ Nôm”, mãi mãi lưu dấu trong lòng các thế hệ yêu thơ và trân trọng di sản quý báu của nền thi ca Việt Nam.