Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của phong trào yêu nước và cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XX. Trước sự đàn áp tàn bạo của thực dân Pháp, các phong trào đấu tranh với nhiều xu hướng khác nhau như cải cách, bạo động vũ trang hay khởi nghĩa nông dân liên tục nổ ra nhưng đều không thành công do thiếu đường lối đúng đắn, lãnh đạo thống nhất và tổ chức chặt chẽ. Trong bối cảnh đó, chủ nghĩa Mác-Lênin được truyền bá vào Việt Nam, mở ra con đường cách mạng mới cho dân tộc. Người đi đầu Lan truyền tư tưởng này tại Việt Nam chính là Nguyễn Ái Quốc, với khát vọng giải phóng dân tộc, Người đã tích cực tìm tòi, vận động và tổ chức các nhóm yêu nước theo khuynh hướng vô sản.

Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3 tháng 2 năm 1930 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử cách mạng nước ta. Dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, các tổ chức cộng sản phân tán trước đó như Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn đã được hợp nhất thành một tổ chức thống nhất: Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều này giúp phong trào cách mạng nước ta có sự lãnh đạo chung, xác định rõ ràng mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đồng thời tập hợp, đoàn kết được lực lượng quần chúng rộng rãi. Đảng đã ban hành cương lĩnh đầu tiên, xác định nhiệm vụ cơ bản là chống đế quốc, phong kiến, giành độc lập dân tộc và tiến lên xây dựng xã hội mới.

Kể từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã phát huy vai trò lãnh đạo, đưa phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ, hướng tới những thắng lợi vĩ đại của dân tộc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tiếp sau đó, Đảng đã phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, đoàn kết toàn dân vượt qua nhiều thử thách, bảo vệ nền độc lập, xây dựng và phát triển đất nước. Đảng Cộng sản Việt Nam thực sự là nhân tố quyết định đưa dân tộc Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành một Quốc gia độc lập, tự do, hạnh phúc, ghi dấu son sáng chói trên hành trình lịch sử dân tộc.