Mâm cỗ truyền thống là hình ảnh tuyệt đẹp về sự gắn kết và văn hóa ẩm thực của người Việt Nam. Trong mâm cỗ, thường xuất hiện đa dạng các món ăn vừa đủ sắc, hương vị lại cân đối dinh dưỡng. Mỗi vùng miền lại có những nét riêng, nhưng thông thường ở mâm cỗ Bắc bộ sẽ gồm có xôi gấc màu đỏ tươi, thể hiện sự may mắn, thịt gà luộc vàng óng tượng trưng cho no đủ; bên cạnh đó là nem rán giòn tan, thịt đông thanh mát hợp dùng mùa lạnh và các loại giò như giò lụa, giò xào mang lại vị béo thơm. Mỗi món ăn đều được trình bày tinh tế trên đĩa, thường sắp đặt theo nguyên tắc thuận mắt cũng như lễ nghi truyền thống.

Các món canh trong mâm cỗ là phần không thể thiếu để tổng thể mâm cỗ được cân bằng, dễ thưởng thức. Canh măng lưỡi heo giàu vị ngọt thanh, hay canh mọc với viên thịt xay nhuyễn kết hợp mộc nhĩ, nấm hương – tạo điểm nhấn ấm cúng. Ở một số gia đình, có thể thêm củ quả luộc như su hào, cà rốt để món canh giàu màu sắc hơn. Trên bàn cỗ, xen kẽ giữa món chính còn có đĩa nộm hoa chuối, dưa góp thanh chua giúp cân bằng vị ngậy của thịt; bát nước chấm mắm tỏi ớt cũng tạo nên sự hấp dẫn không thể thiếu, kết nối từng thành phần lại với nhau một cách hài hoà.

Không chỉ là những món ăn đặc sắc, mâm cỗ còn mang ý nghĩa đoàn viên, thể hiện sự quan tâm chu đáo giữa các thành viên trong gia đình. Việc chuẩn bị mâm cỗ là dịp để mọi người cùng chung tay, từ việc chọn lựa nguyên liệu đến chế biến từng món ăn sao cho hợp khẩu vị và phù hợp hoàn cảnh. Dù hiện nay, các món ăn có thể được thay đổi phù hợp với sở thích hoặc điều kiện gia đình, nhưng giá trị sum họp, chia sẻ vẫn luôn hiện hữu qua mỗi mâm cỗ truyền thống. Nhìn vào mâm cỗ đầy đủ, ai cũng thấy đâu đó nét đẹp văn hóa và sự ấm áp của mỗi gia đình người Việt.