Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á, trên bán đảo Đông Dương, tiếp giáp với Biển Đông và có đường bờ biển dài hơn 3.260 km. Vị trí địa lý này tạo điều kiện thuận lợi cho nước ta phát triển các ngành kinh tế biển như đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, giao thông vận tải biển và du lịch ven biển. Ngoài ra, Việt Nam còn có biên giới đất liền với Trung Quốc ở phía Bắc, Lào và Campuchia ở phía Tây, giúp mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế, văn hóa với các nước láng giềng. Vị trí nằm gần trung tâm khu vực châu Á – Thái Bình Dương mang lại nhiều cơ hội trao đổi hàng hóa, tiếp nhận công nghệ, đồng thời cũng đặt ra những thách thức về an ninh, quốc phòng khi phải bảo vệ chủ quyền biên giới và toàn vẹn lãnh thổ.

Không chỉ đa dạng về mặt địa hình, vị trí địa lý của Việt Nam còn là cầu nối giữa các nền văn hóa lớn trong khu vực như Trung Quốc, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Điều này góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, xã hội, thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế đất nước. Nằm trên các tuyến đường hàng hải, hàng không quốc tế quan trọng, nước ta có tiềm năng trở thành đầu mối giao lưu thương mại nối liền các nước trong khu vực với thế giới. Đồng thời, khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng, chịu sự ảnh hưởng của biển và vùng núi đã tạo ra những đặc điểm về tài nguyên thiên nhiên, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và phát triển đa ngành nghề ở các vùng miền trên cả nước.

Vị trí địa lý cũng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược an ninh, quốc phòng của Việt Nam. Với hình thể chạy dài từ Bắc đến Nam, lãnh thổ nước ta trải dài qua nhiều vĩ độ, tiếp giáp biển, núi và đồng bằng, tạo nên sự đa dạng về cảnh quan và sinh thái. Biển Đông vừa là “biển lớn” giàu tài nguyên, vừa là “cửa ngõ” giao lưu kinh tế, song cũng là khu vực tiềm ẩn tranh chấp chủ quyền phức tạp, đòi hỏi nước ta phải luôn đề cao cảnh giác, bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc. Tổng thể vị trí địa lý đã cùng các yếu tố tự nhiên, lịch sử định hình nên diện mạo và tiềm năng phát triển của đất nước Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế.