Việt Nam là một quốc gia nằm ở khu vực Đông Nam Á với mật độ dân số thuộc hàng cao trên thế giới. Theo số liệu thống kê mới nhất, diện tích lãnh thổ của Việt Nam vào khoảng 331.690 km² nhưng dân số đã vượt ngưỡng 100 triệu người. Điều này đồng nghĩa với mật độ dân số trung bình trên cả nước lên đến khoảng 300 người trên mỗi km². Tuy nhiên, con số này không phản ánh hết sự phân bố dân cư do có sự chênh lệch lớn giữa các vùng miền. Các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng luôn chịu áp lực lớn về quá tải dân cư khi mật độ có khi lên đến hơn 2.000 người mỗi km². Nguyên nhân của sự tập trung này đa phần xuất phát từ nhu cầu việc làm, học tập và cơ hội phát triển kinh tế tại các đô thị lớn, kéo theo làn sóng di cư ngày càng mạnh từ nông thôn ra thành phố.

Việc duy trì mật độ dân số quá cao tại các thành phố lớn trong khi một số khu vực miền núi, biên giới lại thưa thớt dân cư đã và đang đặt ra nhiều thách thức cho công tác quy hoạch và phát triển bền vững. Tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, quá tải về cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng như y tế, giáo dục là những hệ lụy rõ rệt mà các đô thị đang phải đối mặt. Bên cạnh đó, sự chênh lệch lớn về mật độ dân số cũng khiến khoảng cách phát triển kinh tế-xã hội giữa các vùng ngày một gia tăng. Điều này đòi hỏi các chính sách vĩ mô về phân bổ dân cư, việc làm, đầu tư cơ sở hạ tầng và phát triển đô thị vệ tinh, nông thôn mới phải được đẩy mạnh đồng bộ nhằm cân bằng và phát huy hiệu quả nguồn lực dân số dồi dào của đất nước.