Cá là loài động vật sống dưới nước, chúng có cách ngủ rất khác biệt so với con người hay các loài động vật trên cạn. Thay vì nhắm mắt và nằm yên một chỗ, cá thường không có mí mắt nên chúng ngủ mà mắt vẫn mở, làm cho nhiều người nghĩ rằng cá lúc nào cũng tỉnh táo. Khi ngủ, cá giảm hoạt động thể chất xuống mức tối thiểu, tìm những nơi an toàn như khe đá, giữa rạn san hô hoặc lớp bùn dưới đáy để tránh bị kẻ thù tấn công. Một số loài cá có khả năng duy trì chuyển động nhẹ của vây và thân để cân bằng cơ thể, giúp chúng không chìm xuống hoặc trôi đi quá xa khi đang nghỉ ngơi.

Quá trình ngủ của cá không theo kiểu chu kỳ rõ rệt và cũng không có hiện tượng mơ như ở con người. Chu kỳ nghỉ ngơi của cá phụ thuộc vào điều kiện môi trường và loại cá. Cá sống ở vùng nước tối hoặc vùng sâu thường ngủ bất kể ngày đêm, còn cá sống gần mặt nước lại tranh thủ nghỉ khi ánh sáng yếu. Một số loài cá chỉ nghỉ ngơi vào ban đêm để tránh nguy hiểm và tiết kiệm năng lượng cho quá trình săn mồi vào ban ngày. Sóng não của cá khi ngủ chậm lại, hệ thần kinh nghỉ ngơi và các hoạt động sống được duy trì ở mức cần thiết. Dù không chui vào tổ hay cuộn mình như động vật có vú, cá vẫn trải qua giai đoạn nghỉ ngơi quan trọng đảm bảo sự phát triển và phục hồi.

Điểm đặc biệt nữa là đối với các loài cá di cư hoặc cá phải liên tục bơi để hô hấp, chúng có thể ngủ từng phần não hoặc nghỉ từng bên cơ thể. Như cá mập hay cá ngừ, vì cần di chuyển liên tục để dòng nước mang oxy đến mang, chúng sẽ xen kẽ các giai đoạn nghỉ ngơi nhờ cho một nửa não bộ ngủ trong khi nửa còn lại thức. Kiểu ngủ này gọi là “giấc ngủ từng phần”, giúp cá vừa duy trì sự sống vừa phục hồi cơ thể. Việc cá ngủ không chỉ đơn thuần để nghỉ mà còn liên quan đến sự phát triển, tăng trưởng, khả năng miễn dịch và học tập trong môi trường tự nhiên khắc nghiệt.