Mùi đu đủ xanh có một nét đặc trưng rất riêng, khiến ai đã từng tiếp xúc đều dễ dàng nhận ra. Khi vừa cắt vào quả đu đủ chưa chín, hương thơm tỏa ra phảng phất mùi hăng nhẹ, hơi ngai ngái nhưng vẫn giữ được sự tươi mát và thanh khiết của tự nhiên. Thêm vào đó là một chút hương phấn đặc trưng, làm cho mùi đu đủ xanh không quá nồng nhưng lại đủ sâu, dễ thấm lâu vào ký ức. Đối với nhiều người, chính cảm giác hỗn hợp giữa vị đắng nhè nhẹ và mùi thơm nồng nàn ấy đã tạo nên một dấu ấn khó quên, nhất là khi đu đủ xanh được sử dụng trong những món ăn dân dã hay xuất hiện trong vườn quê yên bình.

Không chỉ gắn liền với tuổi thơ của nhiều người miền quê, mùi đu đủ xanh còn nhắc nhớ về hình ảnh thân thuộc của những ngày trưa hè khi cả nhà cùng nhau làm gỏi hoặc nộm đu đủ. Sự hoạt động của các giọt nhựa trắng sữa xuất hiện lúc gọt vỏ, những bàn tay thoang thoảng mùi chua dịu pha lẫn chút vị đắng, tạo nên một trải nghiệm rất thực mà quyến rũ. Đặc biệt, đó còn là mùi thơm lạ lẫm khiến những người xa quê luôn mong mỏi được trở về, để cảm nhận lại không khí yên bình, nơi có bóng cây đu đủ trĩu quả đung đưa trước gió và cả mùi ngai ngái, thanh mát ấy cứ vấn vương trong ký ức.

Mùi đu đủ xanh còn gợi nhắc đến sự mộc mạc và tự nhiên trong các món ăn truyền thống Việt Nam. Khi bào nhỏ làm gỏi, mùi thơm ấy càng trở nên nổi bật, dậy lên vị giác và khiến món ăn thêm phần hấp dẫn. Không quá gắt như mùi của các loại rau thơm khác, mùi đu đủ xanh vừa nhẹ nhàng vừa sâu lắng, góp phần làm nên bản sắc riêng của nhiều món ăn. Trong nhịp sống hiện đại, khi ít có cơ hội trải nghiệm các loại mùi cây trái nguyên sơ, thì mùi đu đủ xanh vẫn len lỏi đâu đó, lưu giữ và gắn kết những cảm xúc xưa cũ, như một sợi dây nối dài ký ức và truyền thống gia đình.