Nhật Bản là một quốc gia có nền chính trị quân chủ lập hiến, trong đó vị trí cao nhất về mặt danh nghĩa là Thiên hoàng chứ không phải tổng thống như ở nhiều nước khác. Thiên hoàng Nhật Bản hiện tại là Naruhito, ông lên ngôi vào năm 2019 sau khi cha mình là Akihito thoái vị. Tuy nhiên, Thiên hoàng chỉ giữ vai trò mang tính nghi thức và biểu tượng đoàn kết quốc dân, quyền lực thực tế được trao cho Quốc hội Nhật Bản và Thủ tướng, người đứng đầu chính phủ. Điều này giúp đảm bảo cho sự ổn định chính trị cũng như phát triển kinh tế xã hội của đất nước mặt trời mọc.

Ở Nhật Bản, Thủ tướng là người có quyền lực thực sự trong bộ máy nhà nước với vai trò điều hành chính phủ và quyết định các chính sách quan trọng của quốc gia. Thủ tướng Nhật Bản được bầu bởi Quốc hội và có trách nhiệm trước cơ quan này. Cấu trúc chính trị của Nhật Bản là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống hoàng gia và hệ thống nghị viện hiện đại. Điều này không chỉ duy trì nét đặc trưng văn hóa lâu đời mà còn phù hợp với xu hướng quản lý nhà nước hiệu quả trên thế giới ngày nay.

Do đó, khi nhắc đến nguyên thủ quốc gia ở Nhật Bản, thay vì tổng thống giống như nhiều nước, chúng ta sẽ nhắc tới Thiên hoàng với vai trò biểu tượng và Thủ tướng là người nắm thực quyền. Sự phân chia này góp phần hình thành bản sắc chính trị riêng biệt của Nhật Bản cũng như tạo nên sự ổn định cho hệ thống lãnh đạo của đất nước trong suốt thời gian dài.