Tô Hoài, tên thật là Nguyễn Sen, sinh ngày 27 tháng 9 năm 1920 tại làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Ông lớn lên trong một gia đình nghèo nên từ nhỏ đã phải tự lập, mưu sinh bằng nhiều nghề như làm thợ thủ công và bán hàng rong. Tuổi thơ của Tô Hoài gắn với những kỷ niệm đẹp trên vùng đất ven sông Hồng, nơi ông thường xuyên tiếp xúc với nhiều tầng lớp lao động và chứng kiến cảnh sống vất vả của người dân. Chính những trải nghiệm này đã tạo nên nền tảng sâu sắc cho tư duy văn học của ông và là nguồn cảm hứng bất tận để sau này ông sáng tác nên các tác phẩm về cuộc sống thôn quê, con người miền núi, đặc biệt là ở vùng Tây Bắc.

Sự nghiệp văn học của Tô Hoài bắt đầu khá sớm, khi ông tham gia vào các hoạt động báo chí, viết truyện ngắn, ký sự, truyện thiếu nhi, tiểu thuyết và hoạt động cách mạng. Năm 1941, Tô Hoài nổi bật với truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký" – tác phẩm gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ độc giả, khẳng định tài năng kể chuyện, sáng tạo hình ảnh gần gũi, sinh động. Trong suốt hơn bảy mươi năm cầm bút, ông đã xuất bản hàng trăm đầu sách và ghi dấu ấn với nhiều thể loại: truyện thiếu nhi, hồi ký, tiểu thuyết lịch sử. Tô Hoài là nhà văn được trao tặng nhiều giải thưởng lớn như Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật, Giải thưởng Nhà nước và nhiều huân chương cao quý khác.

Tô Hoài không chỉ là một cây bút nổi tiếng mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền văn học Việt Nam hiện đại. Các tác phẩm của ông luôn phản ánh chân thực, tinh tế đời sống của con người, nông thôn, miền núi và tình cảm gắn bó sâu sắc với quê hương đất nước. Văn phong Tô Hoài giản dị, gần gũi, nhưng đầy triết lý và ý nghĩa nhân văn, thường đi sâu khai thác nội tâm nhân vật và thể hiện cái nhìn đa chiều về xã hội. Ông mất ngày 6 tháng 7 năm 2014 tại Hà Nội, để lại di sản văn học đồ sộ, có giá trị lâu dài cho các thế hệ bạn đọc.