Ngày thành lập Hải quan Việt Nam là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của ngành hải quan nước ta, ngày 10 tháng 9 năm 1945. Vào thời điểm đó, chỉ hơn một tuần sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khai sinh, hệ thống quản lý về hải quan đã được xác lập nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh kinh tế và tạo nền tảng cho sự nghiệp xây dựng đất nước độc lập. Trải qua hơn bảy thập kỷ hình thành và phát triển, lực lượng hải quan Việt Nam luôn giữ vai trò là tuyến đầu trong việc kiểm soát, quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, thu ngân sách nhà nước từ thuế xuất nhập khẩu và ngăn chặn các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại cũng như bảo vệ lợi ích quốc gia.

Trong những năm đầu mới thành lập, Hải quan Việt Nam gặp không ít khó khăn do điều kiện chiến tranh, thiếu thốn về cơ sở vật chất, nhân lực cùng với sự chống phá mạnh mẽ từ các thế lực ngoại bang. Tuy nhiên, nhờ ý chí tự lực, tự cường cùng tinh thần sáng tạo, đội ngũ cán bộ công chức hải quan vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển kinh tế quốc gia. Ngành liên tục hiện đại hóa cả công tác quản lý, áp dụng các quy chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động nghiệp vụ và xây dựng môi trường làm việc minh bạch, hiệu quả.

Cho đến ngày nay, Hải quan Việt Nam không chỉ là đơn vị nòng cốt trong kiểm soát biên giới, bảo vệ an ninh kinh tế mà còn đóng vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế, thúc đẩy thương mại và chuẩn hóa các hoạt động xuất nhập khẩu theo thông lệ thế giới. Nhờ sự phát triển không ngừng, ngành Hải quan đã và đang góp phần xây dựng một nước Việt Nam ngày càng phát triển, hội nhập sâu rộng với khu vực và toàn cầu, xứng đáng với truyền thống hơn 75 năm vẻ vang của mình.