Di sản phi vật thể là những giá trị văn hóa vô hình, được truyền lại qua các thế hệ bằng lời nói, phong tục, tập quán, nghi lễ, nghệ thuật trình diễn, tri thức dân gian và kỹ năng thủ công truyền thống. Khác với di sản vật thể là những công trình kiến trúc hoặc đồ vật hữu hình, di sản phi vật thể gắn liền với đời sống cộng đồng, phản ánh bản sắc, quan niệm sống, lịch sử hình thành và phát triển của một dân tộc. Ở Việt Nam, các loại hình như dân ca, hát xoan, múa rối nước, lễ hội truyền thống hay tri thức về nghề thủ công đều thuộc phạm vi di sản phi vật thể, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa dân tộc.

Giá trị của di sản phi vật thể không chỉ nằm ở ý nghĩa tinh thần mà còn có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch và giáo dục. Khi được khai thác đúng cách, di sản phi vật thể có thể tạo động lực thúc đẩy sáng tạo, vun đắp lòng tự hào dân tộc và kết nối cộng đồng. Tuy nhiên, do tính chất dễ bị mai một do thời gian, thay đổi lối sống và đô thị hóa, công tác bảo tồn và phát huy di sản phi vật thể đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự phối hợp giữa chính quyền, cộng đồng và các chuyên gia văn hóa là vô cùng cần thiết để lưu giữ nguồn tài sản quý giá này cho thế hệ tương lai.

Nhiều di sản phi vật thể của Việt Nam đã được UNESCO ghi nhận như Ca Trù, Quan họ Bắc Ninh, Nhã nhạc cung đình Huế, thể hiện sự độc đáo cũng như sức lan tỏa vượt ra khỏi phạm vi quốc gia. Việc bảo vệ di sản phi vật thể không chỉ giữ gìn nét riêng cho dân tộc mà còn đóng góp vào việc làm giàu cho nền văn hóa nhân loại. Cần tăng cường giáo dục, tuyên truyền để cộng đồng nhận thức rõ vai trò của di sản phi vật thể trong cuộc sống hiện đại, từ đó có ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững.