Hồ Xuân Hương là hiện thân rực rỡ của hình tượng người phụ nữ mạnh mẽ, cá tính trong văn học Việt Nam cuối thế kỉ XVIII và đầu thế kỉ XIX. Bước ra từ thực tại xã hội phong kiến đầy ràng buộc và bất công, nữ sĩ đã lựa chọn thơ ca như một vũ khí sắc bén để bày tỏ tiếng nói cá nhân. Qua từng câu chữ trào phúng, Hồ Xuân Hương thẳng thắn phơi bày những bất công mà nữ nhi chịu đựng, đồng thời bộc lộ khát vọng sống mãnh liệt cùng ý thức về giá trị bản thân. Thơ của bà không chỉ thấm đẫm tinh thần phản kháng mà còn dạt dào chất sống, hóm hỉnh, sâu cay và tài tình trong việc sử dụng ngôn ngữ dân gian, hình ảnh đời thường để gửi gắm bao tầng ý nghĩa.

Chân dung con người Hồ Xuân Hương nổi bật ở tinh thần tự do, phóng khoáng và cá tính ngang tàng. Khác biệt với hình mẫu phụ nữ truyền thống cam chịu, Hồ Xuân Hương luôn chủ động thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và bản lĩnh trước mọi éo le của số phận. Trong từng bài thơ, nữ sĩ vừa khắc khoải trước cảnh đời vừa “ngẩng đầu” đòi hỏi quyền sống, quyền yêu và quyền hạnh phúc cho chính mình. Đó là một Hồ Xuân Hương thông minh, sắc sảo khi sử dụng nghệ thuật chơi chữ, xen kẽ những ẩn ý táo bạo để tạo nên tiếng cười châm biếm đặc sắc mà vẫn giữ được sự duyên dáng rất riêng của người phụ nữ tài hoa.

Bên cạnh nét cá tính mạnh mẽ và độc lập ấy, Hồ Xuân Hương còn khiến người đọc cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm, giàu tình yêu thương và khát khao giao hòa với cuộc đời. Dưới vẻ ngoài ngang tàng, bên trong bà ẩn chứa tấm lòng tha thiết với hạnh phúc bình dị, trân trọng những giá trị chân thực của đời sống. Chính nhờ sự kết hợp hài hòa giữa sức phản kháng và khía cạnh nhân bản, nữ sĩ trở thành biểu tượng kiêu hãnh của người phụ nữ Việt Nam vượt thời gian, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử văn học nước nhà.