Nhật Bản là một quốc gia Đông Á nổi bật với nền kinh tế phát triển và văn hóa phong phú, nhưng đang phải đối mặt với thách thức lớn liên quan đến dân số. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Nhật Bản năm 2023, dân số nước này chỉ còn khoảng 124 triệu người, giảm đáng kể so với mức đỉnh cao vào những năm đầu thập niên 2000. Sự sụt giảm này chủ yếu xuất phát từ tỷ lệ sinh thấp và dân số già đi nhanh chóng, khiến lực lượng lao động bị thu hẹp và tạo ra nhiều gánh nặng lên hệ thống an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, Nhật Bản còn có một trong những tỷ lệ tuổi thọ cao nhất thế giới, với trung bình khoảng 84 tuổi. Tuy nhiên, điều này dẫn tới tình trạng dân số già hóa, khi tỷ lệ người trên 65 tuổi chiếm hơn 29% tổng dân số. Chính phủ Nhật Bản đã áp dụng nhiều chính sách thúc đẩy sinh con, như hỗ trợ tài chính, cải thiện dịch vụ chăm sóc trẻ em và khuyến khích bình đẳng giới, nhưng kết quả vẫn chưa đạt kỳ vọng. Để duy trì sự phát triển xã hội và kinh tế, Nhật Bản đang xem xét mở rộng tiếp nhận lao động nước ngoài, bên cạnh việc cải cách cấu trúc dân số nội địa.

Dân số Nhật Bản cũng phân bố không đều, tập trung đông nhất ở các vùng đô thị lớn như Tokyo, Osaka và Nagoya. Trong khi đó, nhiều khu vực nông thôn và địa phương nhỏ đang trải qua tình trạng sụt giảm dân số nghiêm trọng, kéo theo hàng loạt vấn đề về kinh tế, dịch vụ y tế và giáo dục. Việc tiếp tục duy trì các cộng đồng địa phương trở thành bài toán khó, buộc Chính phủ Nhật Bản phải tìm kiếm những giải pháp toàn diện nhằm cân bằng phát triển giữa các khu vực, bảo đảm ổn định dân số và đời sống lâu dài cho mọi người dân.