Gấu là một trong những loài động vật hoang dã được biết đến ở Việt Nam, chủ yếu gồm hai loài: gấu ngựa (Ursus thibetanus) và gấu chó (Helarctos malayanus). Trong môi trường tự nhiên, gấu phân bố ở các khu rừng già thuộc vùng núi phía Bắc, Tây Nguyên và một số nơi ở miền Trung. Tuy nhiên, số lượng gấu ngoài thiên nhiên ngày càng giảm mạnh do nạn săn bắt và mất môi trường sống. Gấu có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái rừng, giúp phân tán hạt giống cũng như kiểm soát số lượng côn trùng và động vật nhỏ. Đặc biệt, hình ảnh gấu còn gắn với văn hóa dân gian Việt Nam qua nhiều câu chuyện truyền thuyết và biểu tượng về sức mạnh, sự gan dạ.

Tình trạng gấu ở Việt Nam hiện đang báo động bởi việc nuôi nhốt lấy mật đã từng phổ biến trong quá khứ. Nhiều cá thể gấu bị nuôi trong trang trại, bị khai thác mật một cách tàn nhẫn, gây đau đớn kéo dài. Các hoạt động bảo vệ động vật hoang dã đã có bước tiến tích cực, nhất là từ năm 2017 khi chính phủ siết chặt quy định, đóng cửa dần các trang trại nuôi gấu lấy mật. Ngoài ra, các tổ chức bảo tồn quốc tế như FOUR PAWS, World Animal Protection đã phối hợp với chính quyền địa phương giải cứu, chăm sóc và đưa gấu về các trung tâm cứu hộ, tạo điều kiện sống tốt hơn cho chúng. Mặc dù vậy, hành trình chấm dứt hoàn toàn nạn nuôi nhốt lấy mật ở Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức khi một số ít cơ sở vẫn cố tình giữ lại gấu bất hợp pháp.

Giá trị của việc bảo vệ gấu không chỉ nằm ở việc duy trì đa dạng sinh học mà còn ở ý nghĩa nhân văn và giáo dục cộng đồng. Nhiều năm gần đây, các chương trình truyền thông đã nâng cao nhận thức về quyền lợi động vật và kêu gọi người dân không sử dụng các sản phẩm từ gấu. Việc hướng tới xây dựng các khu rừng an toàn, đảm bảo cho gấu và các loài động vật khác phát triển là mục tiêu quan trọng đối với bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam. Bằng nỗ lực chung của xã hội, hy vọng rằng, gấu sẽ sớm được trở lại với môi trường tự nhiên, tiếp tục duy trì vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái và là nét đẹp đặc sắc của thiên nhiên Việt Nam.