Nghệ thuật hát xẩm là một nét độc đáo trong văn hoá âm nhạc dân gian của người Việt, thậm chí được ví như “báu vật của dân tộc”. Trong số những nghệ nhân nổi tiếng của xẩm, Hà Thị Cầu được mệnh danh là “bà chúa xẩm”, bởi tiếng hát của bà đã chạm tới trái tim nhiều thế hệ và trở thành biểu tượng sống động cho môn nghệ thuật này. Khi nghe Hà Thị Cầu cất giọng, người ta như được trở về với quá khứ, nghe những câu chuyện đời thường chân thực, giản dị mà da diết, đầy cảm xúc. Giọng hát ấy không chỉ vang lên từ đôi môi mà còn toát ra từ sự từng trải, đau đáu của một đời người gắn bó cùng xẩm.

Không có sân khấu tráng lệ hay ánh đèn màu sắc rực rỡ, hát xẩm của Hà Thị Cầu lại mộc mạc và bình dị giữa cái chợ, bến tàu, gốc đa đầu làng. Những bài xẩm kể lại thân phận con người trong xã hội xưa, nỗi khổ của những kiếp người lam lũ. Hà Thị Cầu truyền tải tất cả bằng giọng hát vừa khàn đặc vừa thanh thoát, nghiêm trang mà hóm hỉnh, khiến khán giả vừa thương cảm, vừa thán phục. Lời hát của bà thường đan xen giữa tiếng nói địa phương, những câu cửa miệng quen thuộc, sáng tạo rất riêng, làm tăng sức truyền cảm và sự gần gũi đối với người nghe.

Nghe Hà Thị Cầu hát xẩm, người ta cảm nhận rõ sự rung động sâu sắc của lòng người trước vận mệnh dân tộc và nhân sinh. Umýêt từng câu hát, từng nhấn nhá, ngắt quãng, bà đưa người nghe vượt qua thời gian, không gian, chứng kiến bao cảnh đời, bao nỗi buồn vui thân phận. Có lẽ chính vì vậy mà dù nghệ nhân đã qua đời, những tác phẩm, ký ức về Hà Thị Cầu vẫn sống mãi trong lòng công chúng yêu âm nhạc dân gian. Hát xẩm của bà không đơn thuần chỉ là giải trí, nó còn là báu vật tâm hồn, nhắc nhớ người Việt về cội nguồn, về giá trị nhân văn sâu sắc mà nghệ thuật truyền thống mang lại.