Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn là một dự án trọng điểm quốc gia, đặt tại Khu kinh tế Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Đây là nhà máy lọc dầu lớn thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau Nhà máy lọc dầu Dung Quất ở Quảng Ngãi. Nhà máy được khởi công xây dựng vào năm 2013 với tổng mức đầu tư khoảng 9 tỷ USD và chính thức đi vào vận hành thương mại từ tháng 12 năm 2018. Sản phẩm chủ yếu của nhà máy bao gồm xăng, dầu diesel, dầu hỏa, LPG cùng với các sản phẩm hóa dầu khác, đảm bảo cung ứng khoảng 40% nhu cầu xăng dầu trong nước. Dự án là sự hợp tác giữa Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) với các đối tác Nhật Bản và Kuwait, thể hiện tầm quan trọng chiến lược trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế vùng Bắc Trung Bộ.

Quy mô và công nghệ của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn được đánh giá là hiện đại hàng đầu Đông Nam Á hiện nay. Nhà máy có công suất chế biến đạt đến 10 triệu tấn dầu thô mỗi năm, sử dụng nguyên liệu chủ yếu được nhập khẩu từ Kuwait - một trong những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Hệ thống dây chuyền và thiết bị đều tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về môi trường, an toàn, góp phần giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Từ khi hoạt động, nhà máy đã góp phần giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân, đồng thời tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách Nhà nước. Đây cũng là động lực kéo theo nhiều ngành dịch vụ, công nghiệp phụ trợ phát triển mạnh mẽ trong khu vực.

Mặc dù đóng góp lớn cho nền kinh tế và an ninh năng lượng, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Một số vấn đề liên quan đến chi phí vận hành, cơ cấu vốn đầu tư, nguyên liệu cung ứng và hiệu quả tài chính luôn là những bài toán cần giải quyết. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các nguồn cung xăng dầu nhập khẩu và xu hướng chuyển đổi sang năng lượng sạch đang nổi lên, việc duy trì hoạt động ổn định, hiệu quả trở thành nhiệm vụ quan trọng đối với ban lãnh đạo nhà máy. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu về công nghiệp hóa dầu và được Chính phủ quan tâm, hỗ trợ, Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn được xem là một trong những biểu tượng cho sự phát triển ngành công nghiệp hóa chất năng lượng của Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng hiện nay.