Chính quyền hai cấp là mô hình tổ chức bộ máy nhà nước phổ biến ở nhiều quốc gia, trong đó hệ thống quản lý được phân chia thành hai cấp chính: trung ương và địa phương. Sự hiện diện của hai cấp chính quyền giúp các chính sách quốc gia vừa đảm bảo tính thống nhất, vừa linh hoạt để phù hợp với đặc thù từng địa phương. Tại một số nước, cấp trung ương chịu trách nhiệm hoạch định chiến lược phát triển, luật pháp và chính sách chung, còn chính quyền địa phương sẽ cụ thể hóa và thực thi chính sách tại khu vực quản lý. Việc phân quyền rõ ràng giữa hai cấp này đóng vai trò quan trọng trong quản trị hiệu quả, giúp gần dân hơn và kịp thời giải quyết các vấn đề nảy sinh ở thực tiễn.

Việc duy trì mô hình chính quyền hai cấp mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Khi các cơ quan địa phương có quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng, họ dễ dàng chủ động hơn trong việc phát hiện và xử lý các vấn đề cụ thể, tận dụng hiệu quả tài nguyên, nhanh chóng phản ứng với tình hình mới. Điều này không chỉ góp phần giảm tải áp lực cho cấp Trung ương mà còn nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, để khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp hoặc cục bộ địa phương, cần có quy định pháp lý chặt chẽ về trách nhiệm, quyền hạn của mỗi cấp cũng như cơ chế phối hợp và giám sát lẫn nhau nhằm bảo đảm sự vận hành đồng bộ, hiệu quả của bộ máy chính quyền hai cấp.

Bên cạnh những lợi ích nổi bật, mô hình chính quyền hai cấp vẫn đứng trước không ít thách thức trong quá trình triển khai thực tế. Việc phân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa hai cấp dễ gặp khó khăn do thay đổi về địa lý, dân cư hoặc nền tảng kinh tế - xã hội mỗi vùng vốn không đồng đều. Nếu không có sự phối hợp tốt giữa trung ương và địa phương, nguy cơ phát sinh tình trạng quan liêu, lạm quyền hoặc buông lỏng quản lý có thể khiến hiệu lực quản trị bị ảnh hưởng. Chính vì vậy, liên tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường tính minh bạch, kiểm tra và giám sát là những yếu tố then chốt giúp chính quyền hai cấp phát huy tối đa vai trò, tạo nền tảng vững chắc cho tiến trình phát triển đất nước.