Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là "Tết diệt sâu bọ", là một trong những ngày lễ truyền thống đặc sắc của người Việt Nam, được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Năm 2022, Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày 3 tháng 6 Dương lịch. Đây là dịp để các gia đình quây quần bên nhau, tưởng nhớ tổ tiên và thể hiện ước nguyện mong muốn phòng trừ bệnh tật, diệt sâu bọ để cây cối phát triển tốt, mùa màng bội thu. Trong văn hóa dân gian, Tết Đoan Ngọ còn gắn liền với các nghi thức độc đáo như ăn hoa quả đầu mùa, uống rượu nếp và chuẩn bị những mâm cơm cúng trang trọng nhằm cầu an, cầu bình yên cho cả năm.

Thực phẩm truyền thống không thể thiếu trong ngày này là rượu nếp cẩm, bánh tro (còn gọi là bánh ú) và các loại trái cây mùa hè như vải thiều, mận, xoài, chuối. Người Việt tin rằng việc ăn rượu nếp vào sáng sớm sẽ giúp "giết sâu bọ" trong cơ thể, mang lại sức khỏe dồi dào. Ngoài ra, trẻ nhỏ còn được đeo các túi gấm nhỏ chứa thảo dược để tránh tà ma, giữ gìn bình an. Khung cảnh làng quê vào dịp Đoan Ngọ cũng trở nên rộn ràng hơn, các phiên chợ quê tấp nập người mua kẻ bán, tràn ngập sắc màu của những loại quả tươi ngon.

Tết Đoan Ngọ không chỉ là dịp để sum họp gia đình mà còn là cơ hội giáo dục truyền thống và gắn kết các thế hệ. Thế hệ trẻ được hướng dẫn cách làm các món ăn truyền thống, ý nghĩa các nghi lễ, chăm sóc tổ tiên và hiểu biết thêm về những nét đẹp trong văn hóa dân tộc. Qua mỗi dịp lễ như Đoan Ngọ, giá trị tinh thần về sự đoàn kết, lòng hiếu thảo và đạo lý uống nước nhớ nguồn lại được truyền đạt và bồi đắp thêm. Việc gìn giữ và phát huy những phong tục đẹp này sẽ góp phần duy trì bản sắc văn hóa Việt Nam trong đời sống hiện đại ngày càng đa dạng và phát triển.