Nạn đói năm 1945 là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại Việt Nam. Hậu quả khủng khiếp của nó không chỉ làm gần 2 triệu người chết vì thiếu lương thực mà còn dẫn tới những tình huống bi thảm đến nghịch lý. Sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh, quân đội phát xít thu gom lúa gạo để nuôi chiến tranh, cộng với thiên tai và chính sách thuộc địa sai lầm của thực dân Pháp đã đẩy hàng triệu người dân miền Bắc tới cùng cực của nạn đói. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công vào năm 1945, các kho thóc tại nông thôn được mở ra, lương thực được phân phát rộng rãi. Người dân vùng đói lả nhiều ngày nay bỗng dưng được nhận lương thực với số lượng lớn.

Tuy nhiên, một số người dân vì quá đói sau thời gian dài nhịn ăn, khi được tiếp cận thóc, gạo hoặc cơm thì không kiểm soát được bản thân, họ ăn rất nhanh, ăn nhiều một cách đột ngột. Điều này dẫn tới hiện tượng gọi là "bội thực" – tình trạng hệ tiêu hóa bị quá tải, không thể xử lý thức ăn vừa nạp vào. Bội thực nghiêm trọng có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa, sốc và tử vong, đặc biệt trên cơ thể đang suy kiệt và hệ tiêu hóa gần như ngừng hoạt động. Do đó, ngay cả khi lương thực đầy đủ trở lại, vẫn không ít trường hợp người chết vì nạp quá nhiều thức ăn sau thời gian đói triền miên. Đó là một trong những bi kịch đau lòng của nạn đói năm 1945 kéo dài sang 1946 ở một số vùng quê, cho thấy hậu quả lâu dài của chiến tranh và áp bức về mặt kinh tế.

Câu chuyện về những người chết vì bội thực năm 1946 cũng là một bài học sâu sắc về cứu trợ nhân đạo. Không chỉ nguồn lực, biện pháp cứu đói mà quy trình, kiến thức về chăm sóc y tế, phục hồi sau đói ăn đều cần được phổ biến. Theo các tài liệu nghiên cứu y học hiện đại, việc phục hồi dinh dưỡng cho người đói lâu năm phải được tiến hành từng bước, từ chất lỏng, cháo loãng đến thức ăn đặc dần lên, tránh ăn no và nhanh gây sốc chuyển hóa. Thảm cảnh chết vì bội thực năm 1946 nhắc nhớ về trách nhiệm xã hội trước những tổn thương của lịch sử đồng thời thúc đẩy sự quan tâm nhiều hơn tới khoa học dinh dưỡng cấp cứu khi đối mặt với các thảm họa nhân đạo.