Ngày 15 tháng 8 năm 2021, sự kiện Taliban chiếm lại Afghanistan đã trở thành một cột mốc quan trọng trong lịch sử thế giới hiện đại. Trong vài tuần trước đó, lực lượng Taliban đã tiến quân nhanh chóng qua nhiều tỉnh thành của Afghanistan, tận dụng sự rút lui của các lực lượng Mỹ và đồng minh. Đến khi Kabul – thủ đô nước này – thất thủ, Tổng thống Ashraf Ghani đã rời khỏi đất nước để tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn. Sự sụp đổ chóng vánh của chính quyền dân sự khiến xã hội Afghanistan rơi vào tình cảnh hỗn loạn, hàng vạn người dân hoảng loạn kéo về sân bay Kabul với hi vọng thoát khỏi chế độ mới. Hình ảnh hàng trăm người bám vào máy bay quân sự Mỹ trong nỗ lực tuyệt vọng rời khỏi đất nước đã gây chấn động dư luận toàn cầu.

Việc Taliban kiểm soát Afghanistan đã đảo lộn hoàn toàn cán cân quyền lực tại khu vực Trung Á. Dưới thời Taliban, các giá trị về tự do, giáo dục và quyền phụ nữ bị đe dọa nghiêm trọng. Nỗi lo của cộng đồng quốc tế là nguy cơ đất nước này sẽ quay lại những năm tháng áp đặt luật Hồi giáo nghiêm ngặt, hạn chế quyền con người và đóng cửa với thế giới bên ngoài. Trường học cho nữ sinh bị đóng cửa, nhiều nhà hoạt động nhân quyền bị bắt giữ, báo chí đối mặt với kiểm duyệt gắt gao. Bên cạnh đó, hàng triệu người dân đối mặt với khủng hoảng kinh tế, thiếu thực phẩm, dịch vụ y tế và sự bất ổn an ninh dẫn tới một làn sóng di cư lớn ra nước ngoài, khiến các quốc gia láng giềng và châu Âu phải đối phó với nguy cơ tị nạn vượt biên.

Tuy nhiên, Taliban cũng cam kết sẽ xây dựng một chính phủ bao trùm nhằm nhận được sự công nhận quốc tế, đồng thời hứa đảm bảo an ninh sau nhiều năm chiến tranh. Thực tế, việc này gặp khó khăn do sự hoài nghi từ cộng đồng toàn cầu và chính người dân Afghanistan. Chính sách mới có thể mang lại sự ổn định tạm thời nhưng lại kiến tạo một xã hội khép kín hơn, với quyền tự do cơ bản bị giới hạn nghiêm trọng. Việc Taliban nắm quyền đã trực tiếp ảnh hưởng đến cục diện địa chiến lược tại Trung Á, cũng như trở thành thách thức lớn cho các tổ chức viện trợ nhân đạo và các lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế muốn giúp đỡ người dân Afghanistan vượt qua khủng hoảng hiện thời.