Cá voi xanh, loài động vật lớn nhất trên Trái Đất, từng xuất hiện phổ biến ngoài khơi Việt Nam, đặc biệt là dọc các vùng biển miền Trung và Nam Trung Bộ như Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận hay Côn Đảo. Theo các ngư dân lâu năm, việc nhìn thấy cá voi xanh ở vùng biển Việt Nam không còn là điều hiếm gặp vào những năm đầu thế kỷ XX, khi đàn cá voi thường bơi sát bờ kiếm ăn tại các vùng nước sâu ven các rạn san hô, nơi tập trung nhiều loài sinh vật phù du. Các tư liệu lịch sử và khảo cứu sinh học ở Việt Nam cũng xác nhận sự xuất hiện của cá voi xanh tại đây, minh chứng cho sự đa dạng sinh học biển phong phú mà đất nước sở hữu.

Tuy nhiên, trong những thập niên gần đây, số lượng cá voi xanh ở vùng biển Việt Nam sụt giảm nghiêm trọng bởi nhiều nguyên nhân khác nhau như đánh bắt quá mức, ô nhiễm môi trường và tác động thay đổi khí hậu. Cá voi xanh di chuyển qua các tuyến đường biển quốc tế, thường xuyên đối mặt với nguy cơ va chạm tàu thuyền, tiếp xúc chất thải độc hại, nguồn thức ăn cạn kiệt dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng cao hơn. Tại Việt Nam, cá voi nói chung và cá voi xanh nói riêng không chỉ mang giá trị khoa học, mà còn giữ vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của cư dân vùng biển, tiêu biểu là tục thờ Cá Ông nhằm tri ân "thần biển" đã giúp đỡ ngư dân vượt qua sóng gió hiểm nguy.

Ngày nay, trước thực trạng báo động về sự suy giảm số lượng cá voi xanh trên toàn cầu, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo tồn, nâng cao ý thức cộng đồng địa phương và nghiên cứu bảo vệ các loài động vật biển quý hiếm. Một số khu bảo tồn biển đã được thành lập để bảo vệ môi trường sống tự nhiên cho nhiều loài sinh vật biển lớn, trong đó có cá voi xanh. Đồng thời, các dự án hợp tác quốc tế chuyên nghiên cứu về hành vi, lộ trình di cư và bảo vệ phúc lợi loài cá voi đang dần được mở rộng. Điều này không chỉ góp phần giữ gìn cân bằng sinh thái biển, mà còn duy trì nét đẹp văn hóa gắn bó giữa con người Việt Nam và đại dương xanh rộng lớn.