La Sơn Phu Tử tên thật là Nguyễn Thiếp, tự Khải Xuyên, hiệu La Sơn tiên sinh, sinh năm 1723, mất năm 1804. Quê ông ở xã Nguyệt Ao, huyện La Sơn, phủ Đức Thọ, trấn Nghệ An (nay thuộc huyện Can Lộc, Hà Tĩnh). Ngay từ nhỏ, Nguyễn Thiếp nổi tiếng thông minh, ham học, có chí lớn và sớm bộc lộ khả năng văn chương, học vấn xuất sắc về Nho học, Lão học và cả Dịch học. Ông đỗ đạt cao nhưng không màng danh lợi, nhiều lần từ chối ra làm quan để ẩn cư, sống cuộc đời thanh bạch tại núi Thiên Nhẫn. Cuộc đời ông gắn liền với hình ảnh một nhà nho kính cẩn, đạo đức, dành trọn tâm huyết cho việc giáo dục thế hệ trẻ và cải thiện dân sinh.

Sở dĩ, Nguyễn Thiếp được gọi là La Sơn túy ông hay La Sơn phu tử là bởi ông sống phần lớn cuộc đời tại vùng đất La Sơn, vừa là danh xưng vừa biểu thị sự kính trọng của người đời dành cho ông. Trong suốt thời gian ẩn dật ở núi Thiên Nhẫn, ông không chỉ chuyên tâm nghiên cứu các học thuyết mà còn chú trọng truyền đạt kiến thức cho học trò, giúp người dân phát triển nông nghiệp, mở mang dân trí. Sự thông thái, liêm khiết cùng lòng trung nghĩa khiến Nguyễn Huệ – vị anh hùng áo vải – nhiều lần ngưỡng mộ, cậy nhờ ý kiến và mời ông tham gia triều chính. Mặc dù nhiều lần từ chối, ông vẫn tận tâm cố vấn cho triều đại Tây Sơn về các mặt cơ chế tổ chức, quân sự và giáo dục.

Tấm gương đạo đức và trí tuệ của La Sơn phu tử đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân và hậu thế. Sự kết tinh giữa học vấn uyên bác và nhân cách thanh cao đã biến ông trở thành một điển hình tiêu biểu cho tầng lớp trí thức yêu nước giai đoạn đầy biến động của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII. Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Thiếp không chỉ thể hiện khát vọng phụng sự quê hương đất nước mà còn chứng tỏ sức sống mãnh liệt của ý chí học hỏi, lòng tự trọng và tinh thần tự lực. Chính vì thế, dù không trực tiếp can dự quá nhiều vào chính trường, nhưng ảnh hưởng của La Sơn phu tử vẫn lan tỏa mãi với thời gian, trở thành hình mẫu của người quân tử trong tâm thức dân tộc.