Lễ hội chùa Bắc Nga, nằm tại xã Gia Cát, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, là một trong những sự kiện văn hóa tâm linh đặc sắc của miền biên giới phía Bắc. Chùa Bắc Nga gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân nơi đây, vừa là nơi gửi gắm ước vọng về một năm an lành, may mắn, vừa là chốn tựa vững chắc cho đời sống tinh thần cộng đồng. Hàng năm, vào ngày 22 tháng Giêng âm lịch, lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ các vị thần linh và cầu cho quốc thái dân an, mùa màng thuận lợi, mọi người no đủ. Không chỉ thu hút người dân địa phương, lễ hội còn lôi cuốn đông đảo du khách thập phương về chiêm bái, hòa mình vào không khí thiêng liêng, thanh bình giữa núi rừng xứ Lạng.

Quá trình diễn ra lễ hội là sự hòa quyện giữa nghi thức truyền thống và nét văn hóa bản địa độc đáo. Từ sáng sớm, dòng người nối tiếp nhau lên chùa hành hương, dâng lễ vật như hương hoa, trái cây, phẩm oản trước bàn thờ trang nghiêm. Các hoạt động như múa lân, hát then dân tộc, hoặc biểu diễn sử thi Tay, Nùng góp phần mở rộng không gian lễ hội, làm phong phú thêm sắc màu văn hóa vùng cao. Nhiều phong tục đặc sắc được tái hiện, tiêu biểu như lễ rước nước – mong muốn mang nguồn sinh khí từ suối đầu nguồn về ban phước cho dân làng, hay nghi lễ hái lộc đầu xuân để cầu may mắn. Trong tiếng nhạc, tiếng trống hội vang vọng giữa đại ngàn, tình đoàn kết cộng đồng lại càng thêm bền chặt.

Lễ hội chùa Bắc Nga không chỉ là dịp thể hiện lòng thành kính đối với các bậc thần linh, anh hùng dân tộc mà còn là thời điểm gắn kết con người với thiên nhiên, gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Du khách đến đây có cơ hội khám phá cảnh sắc hữu tình đan xen giữa sơn thủy, thưởng thức ẩm thực đặc sản xứ Lạng, giao lưu với các dân tộc Tày, Nùng giàu bản sắc. Mỗi mùa lễ hội đi qua đều để lại những dấu ấn đặc biệt trong lòng người tham dự, giúp thế hệ trẻ thêm tự hào, ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Chính từ sức lan tỏa rộng lớn đó, lễ hội chùa Bắc Nga ngày nay đã trở thành “điểm hẹn tâm linh” mỗi dịp đầu xuân của người dân Lạng Sơn nói riêng và du khách bốn phương nói chung.